• Hotline: 098.271.1195 - Tel: (024) 322.424.98
  • skcd.baodientu@gmail.com

Cỏ ngọt Stevia, một giải pháp cho bệnh nhân tiểu đường

Cỏ ngọt Stevia có tên khoa học là Stevia rebaudina, thường được gọi là lá đường, lá mật, hoặc lá ngọt bởi nó ngọt hơn 250 lần đường ăn thông thường. Người ta thường sử dụng lá Stevia để làm ngọt đồ uống và để làm các loại thuốc thảo dược có mùi dễ chịu,dễ uống hơn. Họ cũng sử dụng loại thảo dược này trong y học như một loại thuốc bổ cho tim và hạ huyết áp, làm giảm chứng ợ nóng và các bệnh về thận, giảm sự thèm đường, kẹo trên những bệnh nhân đái tháo đường.  

Những nhà thám hiểm Tây Ban Nha đã để ý thấy các bộ lạc bản địa Para Guay, Brazil và Argentina sử dụng Stevia như thế nào? Từ những năm 1800, thổ dân nơi đây thường dùng loại thảo dược này để thêm vị ngọt cho các loại trà.

Các nước phương Tây quan tâm đến cỏ ngọt Stevia từ những năm 1900, khi có ý định dùng loại thảo mộc này để thay thế cho đường một cách an toàn cho bệnh nhân đái tháo đường. Tuy nhiên, ý tưởng đã gặp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các hãng sản xuất đường và các kế hoạch phát triển một ngành công nghiệp Stevia bị chùn bước.

Hạt giống Cỏ ngọt Stevia, một giải pháp cho bệnh nhân tiểu đường

Trong những năm 1930, các nhà nghiên cứu tìm ra 2 hợp chất là Stevioside và Rebaudioside A tạo ra độ ngọt hơn 250 lần so với đường. Nhiều quốc gia trên thế giới đã chiết xuất đường Stevia như một giải pháp an toàn và tự nhiên.

1. Đặc điểm thực vật và phát triển

Cỏ ngọt Stevia là cây thân thảo lâu năm, cao 30 – 60cm. Lá có răng cưa, thuôn dài, hình bầu dục, không cuống, rõ gân lá. Hoa màu tím nhạt với hoa đài hóa màu trắng, hình ống, có 5 thùy, có lông mềm ngoài bề mặt. Quả có nhiều lông ở đầu.
Tính năng đáng chú ý nhất của cỏ ngọt Stevia là vị ngọt. Không có một cây nào có thể tạo ra một vị ngọt đáng kể như vậy. Nó là một chất làm ngọt đầy hứa hẹn trong nhiều thập kỷ và đã trở thành một nguyên liệu làm ngọt thiên nhiên cho thực phẩm tại Hoa Kỳ.

Có khoảng 230 loài trong chi Stevia, thường phân bố ở các vùng khô của Nam Mỹ và miền tây Bắc Mỹ. Cỏ ngọt Stevia có nguồn gốc ở vùng cao nguyên của vịnh Amam và huyện Iguagu trên khu vực biên giới của Brazil và Paraguay. Nó phát triển thích hợp với khí hậu cận nhiệt đới ẩm với lượng mưa ít vào mùa đông. Hiện nay, lượng cỏ ngọt Stevia trong tự nhiên là rất hiếm.

Loại cỏ này được đưa về Việt Nam trồng từ 1988, đã được nhân giống rộng rãi ở các tỉnh Nam bộ, có nhiều cơ sở sản xuất và đưa vào ứng dụng.
Ứng dụng điều trị

Cỏ ngọt Stevia có thể có một tương lai rực rỡ. Ngọt sắc mà không có calo, Stevia hứa hẹn là một lựa chọn tốt trong chế độ ăn uống, đặc biệt là cho những người béo phì và đái tháo đường. Chất làm ngọt không có calo này nên chiếm chỗ của đường trắng, lượng Carbohydrate trong chế độ ăn uống sẽ tốt cho răng, lượng đường trong máu và tiêu hóa. Hơn nữa, cỏ ngọt Stevia có thể trực tiếp ảnh hưởng đến insuline và cơ chế liên quan với lượng đường trong máu tăng lên ở bệnh đái tháo đường, giúp giảm lượng đường huyết và giảm nguy cơ bị các biến chứng do đường huyết tăng cao.

Vị ngọt và tác dụng của cỏ ngọt Stevia là của hợp chất gọi là Stevioside, có chứa chủ yếu ở lá, chiếm 4-20% trọng lượng của lá khô. Một hợp chất khác có cấu trúc tương tự Stevioside và có tác dụng sinh lý là Rebaudioside A. Một số nghiên cứu trên động vật cho thấy rằng cỏ ngọt Stevia không ảnh hưởng đến sự hấp thu Glucose, mặc dù nó có thể thúc đẩy sự giải phóng insuline từ tuyến tụy, tăng độ nhạy cảm với insuline trong cơ thể và chậm sản xuất Glucose ở gan.

Các nhà nghiên cứu đã kiểm tra việc sử dụng 1g chiết xuất cỏ Stevia (bao gồm 91% Stevioside và 4% Rebaudioside A) và giả dược với một bữa ăn của 12 người bị bệnh đái tháo đường type 2. Những người dùng sản phẩm có chiết xuất Stevia đã có một mức độ Glucose thấp hơn sau bữa ăn hơn so với nhóm dùng giả dược, có thể là kết quả của sự tăng tiết insuline làm giảm lượng đường trong máu.

Các tác động hạ huyết áp của Stevioside và Rebaudoside A trong cỏ ngọt Stevia cũng đã được nghiên cứu. Một số thử nghiệm lâm sàng chứng minh các hợp chất này làm giảm cả huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương. Tuy nhiên tác dụng này cần phải nghiên cứu thêm.

• Cách sử dụng:

- Bột lá cỏ ngọt Stevia: Lá khô tán mịn thành dạng bột, có thể chỉ đơn giản được sử dụng như là một liệu pháp thay thế đường trong đồ uống hoặc trong nhiều công thức nấu ăn.

- Dịch chiết xuất: Chiết xuất Glycerin có sẵn, thường được chuẩn hóa với thành phần chủ yếu của lá Stevia. Một vài giọt các chất chiết xuất có thể được thêm vào thực phẩm như một chất làm ngọt.

Hoàng Linh