• Hotline: 098.271.1195 - Tel: (024) 322.424.98
  • skcd.baodientu@gmail.com

Phòng trị chứng ngứa trong mùa đông

Ngứa có thể phát sinh trong tất cả 4 mùa trong năm. Mỗi mùa thường phát sinh một thể loại ngứa đặc thù. Chứng ngứa trong mùa đông thường hay phát sinh nhất ở những người cao tuổi, do âm dương khí huyết đã suy yếu và những người thuộc loại da mẫn cảm, Đông y cho rằng do “huyết hư phong táo”.   

Ngứa tuy không phải là căn bệnh nguy hiểm chết người, nhưng rất khó chịu và ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng sống.

Ngứa có nguyên nhân rất phức tạp. Y học hiện đại cho rằng, ngứa có thể phát sinh do rối loạn hoặc tổn thương nội tạng, do rối loạn nội tiết, thần kinh suy nhược... Các bệnh đường tiêu hóa, gan, thận, đái tháo đường, cũng như thiếu vitamin... đều có thể gây nên chứng ngứa. Tình trạng “nhiễm độc bên trong” cơ thể, như táo bón, chức năng giải độc của gan bị suy yếu, dị ứng thuốc, ... có thể sinh ngứa. "Nhiễm độc từ bên ngoài" - ký sinh trùng (nấm, ghẻ), dị ứng thuốc bôi ngoài da, dị ứng với hóa chất trong sinh hoạt hoặc nghề nghiệp, lạm dụng xà phòng, tắm nước quá nóng ... cũng có thể sinh ngứa.

Nguyên nhân phức tạp như vậy, nên với chứng ngứa lâu ngày không khỏi, nói chung cần cố gắng đến bệnh viện, để các thầy thuốc xác định đúng, như vậy mới có thể điều trị tận gốc.

Theo Đông y, chứng ngứa có thể do "ngoại nhân" (nguyên nhân bên ngoài) hoặc "nội nhân" (nguyên nhân bên trong) gây nên. Ngoại nhân chủ yếu bao gồm "phong hàn" (tác nhân gây bệnh do phong (gió) và hàn (lạnh)), "phong nhiệt" (gió, nóng) và "thấp nhiệt" (ẩm thấp, nóng). Nội nhân chủ yếu do Âm dương Khí huyết mất cân bằng, chức năng tạng phủ bị rối loạn, trong đó thường hay gặp nhất là tình trạng mà Đông y gọi là "Can vượng huyết hư". Trên lâm sàng, tao dương thường được phân chia thành một số “chứng hình” (thể bệnh), với những biểu hiện chủ yếu cụ thể như sau:

Thể phong nhiệt

Thường có những chứng trạng chủ yếu: Da ngứa, gặp nóng tăng lên, trời mát thì giảm, sau khi gãi da đỏ ửng, kèm theo những vết sẹo hoặc nốt sẩn như hạt kê đỏ hồng. Dạng này hay gặp ở độ tuổi thanh niên. Để chữa trị, cần sử dụng những món ăn, bài thuốc có tác dụng trừ phong, thanh nhiệt, lương huyết.

Thể phong hàn

Thường có những chứng trạng chủ yếu: Da khô, hay bong vẩy, ngứa; Cơn ngứa hay xuất hiện trong lúc cởi quần áo, thường phát nặng về đêm; vị trí ngứa thường là phía trong đùi, phía sau cẳng chân và quanh các khớp; Thể bệnh này thường phát tác trong mùa đông và hay gặp ở người cao tuổi. Để chữa trị, cần sử dụng những món ăn, bài thuốc có tác dụng trừ phong tán hàn.

Thể thấp nhiệt

Thường có những chứng trạng chủ yếu: Da ngứa, nửa người phía dưới ngứa nhiều hơn, hay gặp ở thanh niên, gặp nóng nặng thêm, da rỉ nước tương đối nhiều sau khi gãi, nữ giới đới hạ (huyết trắng) ra nhiều, kèm theo miệng đắng, ngực ngột ngạt, chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng nhớt. Để chữa trị, cần sử dụng những món ăn, bài thuốc có tác dụng thanh nhiệt, hóa thấp, chống ngứa.

Thể huyết hư phong táo

Thường có những chứng trạng chủ yếu: Bệnh trình kéo dài, ngứa kịch liệt, thường do tình cảm xúc động, tâm trạng biến động,... mà phát ngứa hoặc ngứa nặng thêm. Kèm theo da thô ráp, mất ngủ, ngủ mê nhiều, tâm phiền. Chất lưỡi đỏ rêu lưỡi mỏng; Hay gặp ở người cao tuổi. Để chữa trị, cần sử dụng các món ăn, bài thuốc có tác dụng dưỡng huyết, bình can, nhuận táo.

Phòng ngừa chứng ngứa trong ngày đông

Để phòng trị chứng ngứa trong mùa đông, trước nhất cần chú ý vệ sinh phòng bệnh, thực hiện các biện pháp dưỡng sinh, để nâng cao sức khỏe một cách toàn diện, nhờ đó mà có thể phòng chống các loại bệnh tật, trong đó bao gồm cả chứng ngứa.

Đối với những người cao tuổi và những người có da khô do “huyết hư phong táo”, mùa đông không nên tắm quá nhiều, nói chung mỗi tuần tắm một lần là đủ; Nước tắm không nên quá nóng và không nên dùng các loại xà phòng kiềm tính cao. Ngoài ra, tùy theo thể bênh, có thể lựa chọn và áp dụng một trong số các biện pháp tương ứng như sau:

· Người cao tuổi: Trong những ngày rét đậm, người cao tuổi tạng hàn, da khô ngứa, bong vẩy, ngứa nhiều về đêm hoặc lúc thay quần áo... Có thể dùng loại trà thuốc, có tác dụng "khu phong tán hàn" dưới đây để phòng trị ngứa:

- Trà thuốc: Gừng khô 9 gam; Táo tàu (hồng táo) 10 quả. Quế chi 6 gam; Sắc uống mỗi ngày 1 thang; Liên tục trong 1 tuần.

Người da khô: Đối với người có thể tạng "huyết hư phong táo", với những biểu hiện như da khô vàng sạm, kèm theo chóng mặt, váng đầu, mất ngủ ... Có thể nấu món ăn như sau để dưỡng huyết, nhuận phu và phòng ngừa chứng ngứa:

- Món ăn dự phòng: Thịt lươn 30 gam, táo tàu 15 gam; Nấu canh hoặc thêm chút gạo vào nấu thành cháo ăn liên tục 10 - 15 ngày; Mỗi ngày dùng món này 1 lần.

Nếu không kiếm được lươn, có thể ra hiệu thuốc mua thuốc "Lục vị hoàn" uống theo chỉ dẫn trong đơn thuốc; đồng thời sắc kinh giới 8g, tía tô 8g, bạc hà 4g (cho vào sau) lấy nước để chiêu thuốc.

Thuốc dùng ngoài: Ngoài ra, đối với cả hai đối tượng trên, có thể sử dụng thêm một số thuốc dùng ngoài như sau:

+ Lá đào tươi, khoảng 20g, cho vào nồi, đổ ngập nước, sắc kỹ lấy khoảng 1 bát nước cốt; Tối trước khi đi ngủ, lấy bông thấm nước thuốc bôi vào chỗ ngứa; Thường thì khoảng 5 ngày có thể đỡ.

+ Quả ké đầu ngựa (thương nhĩ tử) 30g, rửa sạch, giã nát; Cho vào nồi, đổ 3 bát nước, sắc lấy 1 bát nước cốt; Buổi tối uống nửa bát, phần còn lại thêm vài hạt muối rồi bôi vào chỗ ngứa.

+ Rượu trắng nửa lít, gừng tươi 250g. Gừng đem rửa sạch, thái lát, ngâm trong rượu 3 ngày đêm; Hàng ngày lấy bông tẩm thứ rượu này, bôi vào chỗ ngứa; Ngày bôi 2 lần, sáng và tối trước khi đi ngủ.

Chú ý đặc biệt: Chữa ngứa trong mùa đông, không giống mùa hè. Mùa hè nóng ẩm, Đông y thường dùng các bài thuốc hoặc món ăn có tác dụng lương huyết tiêu độc, để trừ phong - thấp - nhiệt. Mùa đông mà lạm dụng thuốc lương huyết tiêu độc, ngược lại có thể gây nên mất cân bằng âm dương trong cơ thể, khiến cho sức đề kháng giảm sút và ngứa tăng thêm. Đây là vấn đề cần đặc biệt lưu ý.

Y học hiện đại chỉ coi ngứa là một triệu chứng, có tính cơ năng, chứ không phải là một loại bệnh. Trong Đông y, ngứa có tên là "Tao dương"; "Tao" = gãi, "dương" = ngứa; "Tao dương" có thể hiểu nôm na là: ngứa, gây khó chịu, buộc người ta phải gãi. Đông y coi ngứa là một loại bệnh và đã tìm ra những phương pháp điều trị cụ thể.

Lương y Huyên Thảo