Bệnh bạch biến là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Bệnh bạch biến lành tính, không lây, tuy nhiên lại gây mất thẩm mỹ. Sự phức tạp của nguyên nhân gây khó khăn trong việc điều trị.
Như Quỳnh Như Quỳnh

Bệnh bạch biến là gì?

 

Bạch biến là một loại bệnh da liễu thường gặp do một số tế bào sắc tố trong da bị hư, khiến làn da mất đi sắc tố melanin. Từ đó, da biến thành màu trắng hoặc nổi đốm trắng, có khi ảnh hưởng tới những vùng như lông, tóc, thậm chí cả bên trong miệng. Bệnh bạch biến khác với bệnh bạch tạng làm bệnh giảm sắc tố di truyền, tính lặn với biểu hiện giảm sắc tố đồng đều ở da,tóc và võng mạc.
 
Sang thương bệnh bạch biến thường xuất hiện ở mặt, cổ, ngực, cơ quan sinh dục ngoài, quanh các lỗ thiên nhiên, niêm mạc, mặt duỗi bàn tay bàn chân. Bệnh có thể khu trú chỉ với một hoặc một vài tổn thương, hay lan tỏa với tổn thương rộng hơn và có thể chiếm đến 80% diện tích cơ thể. Do đó, tình trạng mất sắc tố melanin, vùng da bạch biến rất dễ bị bỏng nắng và bệnh nhân có nguy cơ cao bị ung thư da.
 
Bệnh bạch biến có thể gặp ở mọi lứa tuổi
Bệnh bạch biến có thể gặp ở mọi lứa tuổi
 
Bệnh bạch biến có thể gặp ở mọi lứa tuổi và mọi giới. Lứa tuổi thường gặp nhất là từ 10-30, trong đó hơn 50% xảy ra trước 20 tuổi. Hầu hết bệnh nhân đều khỏe mạnh, có kết hợp với các bệnh lý tự miễn khác như bệnh tuyến giáp, đái tháo đường, thiếu máu, thiểu sản tủy… Bệnh gây ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống và tính thẩm mỹ của người bệnh. Đặc biệt sự phức tạp của nguyên nhân cũng như khó khăn trong việc điều trị.
 
Bệnh chưa rõ nguyên nhân nhưng nhiều giả thiết cho rằng, có thể do các yếu tố tự miễn, tự độc tế bào, di truyền hay thần kinh gây ra. Điều kiện thuận lợi gây khởi phát bệnh bạch biến : stress; chấn thương; tiếp xúc với hóa chất (phenol, thiol); phỏng nắng; bệnh tự miễn (rụng tóc từng vùng, bệnh tuyến giáp tự miễn Graves, thiếu máu ác tính, tiểu đường type 1, bệnh Addison, viêm gan tự miễn)….
 

Triệu chứng bệnh bạch biến

 

Triệu chứng cơ bản của bệnh bạch biến là những đốm trắng trên da. Tuy nhiên, phụ thuộc vào thể bệnh bạch biến, các mảng da đổi màu có thể xuất hiện theo cách khác nhau. Thể bạch biến toàn thân là thể phổ biến nhất. Các mảng bạch biến thường xuất hiện tại nhiều vùng trên cơ thể và có tính chất đối xứng. Còn thể bạch biến phân đoạn biểu hiện chỉ một bên hoặc một vùng trên cơ thể. Thể này thường có xu hướng xuất hiện ở những bệnh nhân trẻ tuổi, chỉ tiến triển trong vòng 1-2 năm. Và thể bạch biến khu trú chỉ xảy ra ở một vài vị trí trên cơ thể.
 
Người bị sang chấn tâm lý nặng nề có nguy cơ cao mắc bệnh bạch biến
Người bị sang chấn tâm lý nặng nề có nguy cơ cao mắc bệnh bạch biến
 
Những vùng da này có thể rộng hoặc nhỏ, ở một khu vực hoặc lan rộng trên cơ thể, tùy thuộc vào vị trí. Một số người bệnh bị bạch biến cũng bị bạc tóc sớm, có thể mất màu của lông mày hoặc lông tóc trên mặt. Người bệnh có thể chú ý tới sự thay đổi nhanh chóng của màu sắc da trong một thời gian và sau đó không thay đổi nữa. Đó là một kiểu tiến triển bình thường của bạch biến.
Bệnh nhân càng trẻ, tiên lượng càng tốt với thời gian bị bệnh càng ngắn và có nhiều hi vọng khỏi bệnh hơn. Ngược lại, bệnh nhân càng lớn tuổi, thời gian mắc bệnh kéo dài và kết quả đáp ứng điều trị càng kém đi. Tuy nhiên, do nguyên nhân gây bệnh bạch biến vẫn chưa được hiểu rõ nên vẫn chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu. Hiện nay, việc điều trị bệnh còn nhiều khó khăn, chỉ mới dừng lại ở việc giải quyết các triệu chứng.
 
Bệnh bạch biến lành tính nhưng điều trị phức tạp
Bệnh bạch biến lành tính nhưng điều trị phức tạp
 
Nếu được điều trị bằng thuốc, những bệnh nhân từ 12 tuổi trở lên được điều trị bằng nhóm thuốc có tác dụng tăng cảm ứng với ánh sáng toàn thân hoặc tại chỗ như chế phẩm có psoralen như meladinin, melagenin kết hợp với chiếu tia cực tím bước sóng ngắn hoặc dài tại những vùng da tổn thương. Bên cạnh đó, corticosteroid là thuốc bôi được lựa chọn để phối hợp với các liệu pháp trị liệu khác như laser CO2, UVB phổ hẹp, dẫn xuất vitamin D3… đem lại hiệu quả điều trị tốt hơn, nhất là những trường hợp bạch biến khu trú. Một loại thuốc quan trọng không kém đối với người bệnh bạch biến đó là thuốc chống nắng. Ngoài sử dụng bôi ngoài da, người bệnh nên kết hợp cả dạng thuốc uống để tránh sự cháy nắng ở những vùng da giảm sắc tố.
 
Bệnh bạch biến gây ra nhiều biến động trong tâm lý của người bệnh, gây giảm sút chất lượng cuộc sống. Do đó, vai trò của việc tư vấn tâm lý trong việc điều trị bệnh bạch biến là vô cùng quan trọng. Mặc dù bệnh chỉ ảnh hưởng về mặt tâm lý và ít gây nguy hiểm tới tính mạng. Ngoài ra, cấy tế bào sắc tố da cũng là phương pháp mới trong điều trị bệnh bạch biến. Nhưng đòi hỏi chi phí và kỹ thuật cao nên không được áp dụng rộng rãi. Người bệnh có biểu hiện nên đến gặp bác sĩ để có hướng điều trị sớm nhất và đem lại hiệu quả cao, tránh lo lắng làm diễn biến bệnh nặng hơn.
 
 
Như Quỳnh (t/h)

Tin nổi bật cùng chuyên mục