Bộ Y tế thay đổi phác đồ điều trị virus viêm gan B

Trước tình hình tỷ lệ kháng thuốc của virus viêm gan B đã tăng, Bộ Y tế sẽ phải điều chỉnh hướng dẫn về cách điều trị đến các nhân viên y tế trên cả nước.
Theo Báo cáo Toàn cầu về Viêm gan virus 2017 của Tổ chức Y tế Thế giới, ước tính năm 2015, thế giới có khoảng 257 triệu người nhiễm HBV mạn trong đó 884.400 người đã tử vong, phần lớn là do các biến chứng xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan. Viêm gan virus B hiện nay vẫn là gánh nặng toàn cầu dù tỷ lệ nhiễm đã và đang giảm đi nhờ các chương trình vắc-xin và điều trị thuốc kháng virus .
 

Nhiều người không biết mình mắc bệnh

 
Tại nước ta, khoảng 7,8 triệu người nhiễm virus viêm gan B (tỷ lệ cao nhất nhì khu vực) nhưng chỉ 1,3 triệu người biết tình trạng nhiễm virus viêm gan B của bản thân; còn lại là chưa biết do cũng chưa từng đi khám và xét nghiệm. Diễn biến của bệnh viêm gan B thường thầm lặng, ít có biểu hiện triệu chứng, người bệnh thường thấy bản thân khỏe mạnh, vẫn sinh hoạt và lao động bình thường nên chủ quan không đi khám bệnh và điều trị. Vì vậy, số người Việt Nam bị viêm gan B được chẩn đoán và điều trị chỉ vào khoảng 44.000 ở thời điểm năm 2015.
 
ty-le-khang-thuoc-cua-virut-viem-gan-b-tang-bo-y-te-phai-dieu-chinh-cach-dieu-tri-trieu-chung-viem-gan-B
Một số triệu chứng cảnh báo bệnh viêm gan B
 

Đường lây của virus viêm gan B

 
virus viêm gan B có mặt ở trong tất cả các dịch cơ thể nhưng nó chỉ lây lan qua tiếp xúc máu trực tiếp, quan hệ tình dục không được bảo vệ và có thể mẹ truyền sang con khi mang thai hoặc khi sinh.
 
Cụ thể, người bệnh có thể nhiễm virus viêm gan B do: mẹ truyền viêm gan B cho con khi sinh nở hoặc trong quá trình mang thai; không sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục với người đã bị viêm gan B; dùng chung dụng cụ khi tiêm chích ma túy, dùng chung các vật dụng cá nhân như bàn chải đánh răng, dao cạo râu, nhíp, dụng cụ cắt móng tay, móng chân (bấm móng tay...) với người bị viêm gan B; xăm mày, xăm môi, xăm cơ thể, xỏ lỗ tai...; quan hệ bằng miệng khi đang có vết thương, vết loét, viêm, nhiệt ở vùng miệng; có tiền sử truyền máu và các chế phẩm của máu; tiếp xúc với máu của người nhiễm virus viêm gan B qua vết thương hở; sử dụng dịch vụ y tế không được đảm bảo: làm răng, nạo hút thai, cắt bao quy đầu, nội soi đường tiêu hóa... Lưu ý, Viêm gan virus B không lây qua đường ăn uống, không lây khi dùng chung bát đũa, không lây qua ôm hôn, không lây qua hắt hơi hay muỗi đốt.
 

Điều trị viêm gan B cần đúng cách

 
Nếu người lớn mắc viêm gan B cấp thì khả năng tự hồi phục và đào thải virus khá cao là 95%. Vì vậy, người mắc viêm gan B cấp phần lớn không cần dùng thuốc kháng virus (trừ một số trường hợp đặc biệt có triệu chứng suy gan nặng). Người mắc viêm gan B cấp có men gan cao cần có chế độ nghỉ ngơi, dùng các thuốc hỗ trợ gan theo chỉ định của bác sĩ hoặc nhập viện nếu cần thiết.
 
Trường hợp mắc viêm gan B mạn tính, việc điều trị càng sớm sẽ giúp người bệnh giảm nguy cơ tiến triển đến các bệnh xơ gan và ung thư gan trong tương lai, tăng tuổi thọ và nâng cao chất lượng cuộc sống. Biện pháp chính để điều trị viêm gan B mạn hiện nay là uống thuốc kháng virus.
Đây là loại thuốc có tác dụng làm giảm quá trình nhân lên của virus viêm gan B, vì vậy sẽ bảo vệ tế bào gan khỏi bị hư hại nhiều hơn. Việc sử dụng thuốc kháng virus sẽ phải kéo dài rất lâu, rất nhiều năm, thậm chí cả đời với những người đã chuyển sang giai đoạn xơ gan. Người bệnh không nên tự ý ngừng uống thuốc kháng virus khi chưa có ý kiến của bác sĩ. Việc tự ý ngừng thuốc kháng virus có thể gây viêm gan B bùng phát, suy gan và có thể tử vong.
 
ty-le-khang-thuoc-cua-virut-viem-gan-b-tang-bo-y-te-phai-dieu-chinh-cach-dieu-tri-virut-xo-gan
Viêm gan B chuyển biến nặng có thể dẫn đến xơ gan và ung thư gan

Uống thuốc kháng virus viêm gan B không đều do thường xuyên quên thuốc sẽ tạo điều kiện cho virus thích nghi với thuốc và dẫn đến có khả năng kháng thuốc (nhờn thuốc). Gan của người bệnh vì vậy vẫn bị tổn thương và vẫn có nguy cơ tiến triển thành xơ gan, ung thư gan.
 
Một biện pháp nữa để điều trị viêm gan B mạn là tiêm các loại thuốc để tăng cường hệ miễn dịch người bệnh và làm cho virus không thể hoạt động như: Peg-Interferon, Interferon, thymosin alpha... Tuy nhiên, các thuốc này khá nhiều tác dụng phụ và hiện tại không sẵn có tại Việt Nam.
 

Cập nhật hướng điều trị mới từ Bộ Y tế

 
Hiện nay, Bộ Y tế đang dự thảo năm 2019 hướng dẫn điều trị viêm gan virus B cho các nhân viên y tế trên toàn quốc. Hướng dẫn này sẽ có một số điểm mới được thay đổi và cập nhật hơn so với hướng dẫn năm 2014 về các chỉ định điều trị, các thuốc điều trị cũng như thời gian điều trị. Do tỷ lệ bị kháng của một số thuốc kháng virus như lamivudine, adefovirs đã cao nên hướng dẫn mới năm 2019 sẽ phải loại bỏ 2 thuốc này trong chỉ định điều trị đầu tay với viêm gan virus B mạn.
 
Thay vào đó, hướng dẫn mới sẽ bổ sung thêm một loại thuốc kháng virus mới là tenofovir alafenamide 25mg. Các thuốc này ít độc tính với thận và xương so với phần còn lại trong danh mục thuốc điều trị viêm gan B mạn. Hướng dẫn mới cũng có những đề cập chi tiết cụ thể hơn về vấn đề y tế dự phòng lây truyền virus viêm gan B ở dạng từ mẹ sang con, giúp cho các nhân viên y tế dễ dàng áp dụng trong quá trình khám và điều trị cho người bệnh.
 
ty-le-khang-thuoc-cua-virut-viem-gan-b-tang-bo-y-te-phai-dieu-chinh-cach-dieu-tri-virut-viem-gan-B
Minh họa virus viêm gan B
 

Lời khuyên của các bác sĩ

 
Do vấn nạn lạm dụng rượu bia, ăn các thực phẩm độc hại, tỷ lệ mắc bệnh lý gan mật ở Việt Nam đang ngày càng gia tăng, đặc biệt là viêm gan B, mọi người dân cần đi kiểm tra tình trạng nhiễm virus viêm gan B bằng xét nghiệm HBsAg, đặc biệt là nữ giới trong lứa tuổi sinh đẻ và phụ nữ mang thai.
 
Bệnh nhân mắc viêm gan B mạn, không bị tăng men gan và không bị xơ gan cần tập thể dục và thể thao hàng ngày, hạn chế tối đa rượu bia và đồ uống có cồn vì rượu bia có thể làm tăng nguy cơ xơ gan và ung thư gan. Ngoài ra, thực hiện chế độ ăn uống cân bằng, dinh dưỡng hợp lý, giảm mọi căng thẳng (stress), mọi áp lực liên quan đến công việc, cuộc sống, duy trì trọng lượng cơ thể khỏe mạnh, ngủ đủ giấc, nghỉ ngơi nhiều theo nhu cầu của cơ thể.
 
Bệnh nhân đang bị tăng men gan cần nghỉ ngơi tuyệt đối, tạm nghỉ tập thể thao và tránh xa các căng thẳng, áp lực trong thời gian tăng men gan, uống thuốc và tuân thủ các chỉ định điều trị của bác sĩ.
 
Viêm gan B có phải điều trị suốt đời hay không?
 
 
Thế Hưng (t/h)

Tin nổi bật cùng chuyên mục