Cách chăm sóc bệnh nhân tai biến mạch máu não giúp nhanh hồi phục

Chăm sóc đúng cách đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi chức năng cho bệnh nhân tai biến mạch máu não.
Như Quỳnh Như Quỳnh

Tai biến mạch máu não để lại nhiều di chứng

 

Tai biến mạch máu não (hay đột quỵ não) là tình trạng gián đoạn quá trình cung cấp máu và oxy lên não, khiến một phần não bị tổn thương và các tế bào chết đi. Loại bệnh này là dạng biến chứng thường gặp ở người cao tuổi, bởi lúc này cơ thể đã bị suy yếu và sức đề kháng không còn hoạt động hiệu quả.
 
Bệnh tai biến mạch máu não không tự nhiên sinh ra, mà nó là kết quả của các căn bệnh có sẵn trong cơ thể gây nên. Một số yếu tố nguyên nhân dẫn tới tai biến mạch máu não bao gồm: cao huyết áp (làm tăng lực tác động của máu lên thành động mạch); xơ vữa động mạch (các mảng xơ vữa bám ở thành mạch dày lên, bong ra và gây hẹp động mạch, cản trở quá trình lưu thông của mạch máu); các bệnh về tim (gây nên tình trạng thiếu máu não); chảy máu não… Bên cạnh nguyên nhân chủ quan, nguyên nhân khách quan chủ yếu do cơ thể chịu sự tác động của môi trường, chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng chưa hợp lý. Các yếu tố như hút thuốc quá nhiều, lạm dụng thuốc tránh thai, sử dụng rượu bia… gây rối loạn mỡ máu và nguy cơ hình thành máu đông.
 
Tai biến mạch máu não thường gặp ở người cao tuổi
Tai biến mạch máu não thường gặp ở người cao tuổi
 
Tai biến mạch máu não xảy ra đột ngột, không có dấu hiệu báo trước, nên nếu không phát hiện và chữa trị kịp thời bệnh nhân có thể rơi vào trạng thái hôn mê sâu, biến chứng có thể nguy hiểm đến tính mạn. Hoặc khiến người mắc phải gánh chịu một số di chứng như liệt vận động, mất khả năng ngôn ngữ, suy giảm nhận thức… Để khắc phục các di chứng này rất khó khăn, đòi hỏi sự kiên trì của cả bản thân người bệnh và người nhà bệnh nhân, kết hợp chế độ chăm sóc và phương pháp điều trị theo chế độ đặc biệt trong một thời gian dài mới có thể khắc phục di chứng và ngăn chặn tai biến mạch máu não tái phát.
 

Chăm sóc bệnh nhân sau tai biến mạch máu não

 

Bạn cần nghĩ ngay đến đột quỵ nếu một người đang khỏe mạnh, khi họ đang nghỉ ngơi, đang ngủ hoặc đang làm việc bình thường, nhưng lại đột ngột xuất hiện các triệu chứng: méo miệng, yếu, liệt tay chân một bên, tê hoặc mất cảm giác ở một nửa bên thân thể, nói đớ hoặc không nói được, không nói được một bên mắt, lú lẫn, hôn mê, nhức đầu, nôn ói, co giật…
 
Người bệnh cần được tập luyện thường xuyên để phục hồi các chức năng sau tai biến mạch máu não. Với người bệnh bị liệt hoàn toàn, bạn nên để họ nằm và giúp họ tập các bài tập ngay trên giường. Lưu ý, cần phải thay đổi tư thế ít nhất 3 giờ/lần để tránh hoại tử vùng da bị tỳ quá lâu. Với trường hợp bệnh nhân bị liệt ít phần hơn, bệnh nhân có thể tập ở mức độ nhẹ, sau đó tăng dần cường độ. Mỗi lần tập 5-10 phút, sau đó là 20-60 phút mỗi ngày, chia ra làm nhiều lần trong ngày. Nên để người bệnh tự luyện tập ở mức tối đa, người thân chỉ giúp đỡ khi thực sự cần thiết. Phải duy trì luyện tập hàng ngày kể cả khi di chứng đã được khắc phục.
 
Giúp người bệnh vận động sau tai biến mạch máu não
Giúp người bệnh vận động sau tai biến mạch máu não
 
Về chế độ ăn uống, người bệnh vẫn cần ăn đủ chất và cân đối hàng ngày. Người bệnh nên được ăn các loại thức ăn mềm dễ tiêu như: cháo, súp, nước hoa quả… Bên cạnh đó, người bệnh nên hạn chế sử dụng chất béo, hạn chế dầu mỡ, đồ ăn chiên rán.. Hạn chế dùng muối và các chất kích thích như: bia, rượu, cà phê, chè. Với những người chưa có khả năng tự ăn uống mà vẫn phải dùng ống thông mũi dạ dày thì cần chia nhỏ bữa ăn, ít nhất 5 bữa một ngày và khoảng cách giữa các bữa ăn là từ 2 đến 3 giờ tùy theo lượng thức ăn mỗi lần ăn. Nếu người bệnh cảm thấy đầy bụng, khó chịu, buồn nôn và nôn thì cần giảm cả số lượng khối lượng bữa ăn cũng như tốc độ khi cho ăn.
 
Phương pháp điều trị đối với các bệnh nhân bị tai biến mạch máu não thì không chỉ dùng thuốc điều trị tmà cần phải kết hợp giữa dùng thuốc, châm cứu, vật lý trị liệu, bấm huyệt xoa bóp… để giúp khắc phục nhanh chóng các chi bị liệt. Người thân nên thường xuyên xoa bóp và giúp bệnh nhân luyện tập, nói chuyện, chia sẻ những khó khăn với người bệnh để giúp họ khắc phục di chứng nhanh hơn.
 
Bữa ăn cho người bệnh cần đủ chất
Bữa ăn cho người bệnh cần đủ chất 
 
Bệnh nhân liệt nửa người bị ảnh hưởng dây thần kinh điều khiển hoạt động của cơ tròn nên không tự chủ được việc đại, tiểu tiện của mình. Bởi vậy, người bệnh thường mắc viêm đường tiết niệu. Cách xử lý tốt nhất với bệnh nhân nữ là đóng bỉm, lót giấy thấm; bệnh nhân nam dùng ống tiểu. Vệ sinh cẩn thận và lau khô cho bệnh nhân sau khi đi đại, tiểu tiện giúp bệnh nhân dễ chịu, hạn chế viêm nhiễm đường tiết niệu.
 
Tai biến mạch máu não thường hay tái phát, đặc biệt là trong vòng 1 đến 5 năm kể từ khi bị lần đầu tiên. Có rất nhiều yếu tố thuận lợi làm tai biến mạch máu não phát triển. Điển hình là thời tiết thay đổi, nút giao mùa chuyển sang đông, sự thay đổi đột ngột của môi trường làm tăng nguy cơ mắc tai biến mạch máu não. Những người thường xuyên tắm khuya hay ở những nơi có gió lùa, đặc biệt là người mắc bệnh tăng huyết áp cũng là yếu tố thuận lợi làm tăng nguy cơ bị tai biến. Không nên tắm nước quá nóng hay quá lạnh, nên tắm nước ấm, tránh căng thẳng, stress kéo dài, tránh xúc động mạnh… Chế độ sinh hoạt không điều độ làm tăng nguy cơ mắc tai biến mạch máu não, vì vậy để ngăn chặn các tai biến mạch máu não chúng ta cần có chế độ sinh hoạt, nghỉ ngơi, ăn uống điều độ… Việc kiểm soát tốt những điều kể trên giúp ngăn chặn tai biến mạch máu não hiệu quả.
 
 
Như Quỳnh (t/h)

Tin nổi bật cùng chuyên mục