Có thể bạn chưa biết: Nốt sần trên lá sung là một dạng ung thư ở thực vật

Lá sung càng nhiều nốt sần ăn càng bùi, càng ngon rất thích hợp với các món gỏi, cuốn. Tuy nhiên bạn có biết nốt sần trên lá sung là một dạng ung thư. Thực vật cũng có thể bị ung thư như động vật và con người?
Hà Ly Hà Ly

Vì sao thực vật cũng có thể bị ung thư?

 
Các nhà khoa học đã chỉ ra mọi dạng sống trên Trái Đất đều cấu tạo từ tế bào. Thực vật, động vật hay con người đều là các loài đa bào. Trong cơ thể bất cứ sinh vật đa bào nào đều hoạt động theo cơ chế nguyên phân.

Cụ thể, một tế bào khi phát triển tới một điều kiện nhất định, nạp đủ dinh dưỡng sẽ tự phân tách thành 2 tế bào con. Do đó, bản chất của hoạt động nguyên phân chính là sự sản sinh tế bào. Khi có bất cứ yếu tố nào tác động làm quá trình nguyên phân bị mất kiểm soát, khi đó có thể gây ra ung thư.
 
Có thể bạn chưa biết: Nốt sần trên lá sung là một dạng ung thư ở thực vật
Lá cây sần sùi rất có thể là biểu hiện ung thư ở thực vật
 

Các yếu tố như vi khuẩn, virus, nấm... cũng có thể xâm nhập và gây bệnh ung thư ở thực vật tương tự như trên người.

Thực tế, cơ chế gây ung thư ở thực vật cũng là do sự tăng sinh vô hạn, không thể kiểm soát của tế bào do đột biến gene. Biểu hiện ung thư ở thực vật phổ biến nhất là các u cục là nốt sần trên thân cây, lá cây.

Bạn đã từng nhìn thấy các nốt sần mọc trên nhiều loại thân cây hay lá cây nhưng chưa bao giờ nghĩ rằng đó lại là dấu hiệu của ung thư.

Ví dụ cụ thể nhất là lá sung, loại lá không thể thiếu trong các món cuốn, gỏi của người Việt. Thực chất, những nốt sần trên lá sung chính là một dạng ung thư. Bất kỳ loại nót sần nào trên thân cây, lá cây đều có thể là dấu hiệu của ung thư.

Ung thư ở thực vật không đáng sợ?


Với con người, ung thư là căn bệnh đáng sợ, có tỷ lệ gây chết chóc nhiều nhất. Thế nhưng theo các nhà khoa học, ung thư ở thực vật chẳng có gì đáng sợ. Nguyên nhân do đâu?

Điều tạo nên sự khác biệt ấy chính là thành tế bào - thứ mà chỉ tế bào thực vật mới có còn tế bào của động vật hay người thì không. Thành tế bào được ví như lớp màng bao bọc các nhân tế bào, giữ chúng nằm im một vị trí đồng thời tạo cấu trúc cho cơ thể thực vật.

Hiểu đơn giản, Khi một tế bào của thực vật được sinh ra, nó sẽ được thành tế bào bảo vệ và chỉ ở nguyên một vị trí đó cho tới khi chết đi.
 
Nốt sần ở lá sung là một dạng ung thư ở thực vật
Nốt sần ở lá sung là một dạng ung thư ở thực vật

So sánh với tế bào cơ thể người không có thành tế bào và được cố định tại một mô nào đó nhờ các sợi actin. Dù vậy, các nhà khoa học đánh giá các sợi actin không kiểm soát tế bào người chặt chẽ như thành tế bào ở thực vật.

Ở cơ thể người, rất nhiều trường hợp tế bào dịch chuyển sang cơ vùng khác, cơ quan khác, di chuyển tới gần và xâm nhập vào mạch máu hoặc mạch bạch huyết rồi gây bệnh các cơ quan khác. Hiện tượng này gọi là ung thư di căn hay ung thư thứ phát. Cơ chế này khiến ung thư là căn bệnh đáng sợ nhất với loài người.

Còn ở thực vật, tế bào bị "trói buộc" một chỗ bởi thành tế bào. Mặt khác, con đường để tế bào ung thư có thể lây lan bệnh khắp cơ thể là hệ mạch dẫn. Các nhà khoa học đã chỉ ra, hệ mạch dẫn của thực vật bao gồm xylen (để vận chuyển nước và các chất hòa tan) và phloem (để vận chuyển đường và các a xít amin) nhưng cả hai đều không chứa tế bào bên trong, do đó bệnh ung thư ở thực vật không thể di căn.
 
Nốt sần ở lá sung là một dạng ung thư ở thực vật
Hệ thống mạch dẫn ở thực vật chỉ chứa nước và chất dinh dưỡng, không chứa tế bào nên ung thư ở thực vật không di căn

Lý do thứ hai, ở cây cối không bộ phận nào được coi là đặc biệt quan trọng như não bộ ở người. Do đó, một bộ phận của cây bị ung thư như lá, canh, vỏ cây... thì hoàn toàn có thể mọc ra lá khác, cành khác...

Lý do thứ ba dưới góc độ sinh học phân tử, đột biến xảy ra trên các gene tiền ung thư hay gene kiểm soát khối u có thể xảy ra ở thực vật, nhưng những đột biến này hiếm khi là đột biến gây ung thư, ngoại trừ các loài được lai tạo.

Một số nghiên cứu bước đầu chỉ ra, dường như cơ chế phát hiện sai hỏng trên ADN của thực vật hoạt động hiệu quả hơn ở người. Do đó, ung thư ở cây cối thường gây ra bởi đột biến do virus, vi khuẩn, nấm hoặc côn trùng.

Hiện nay, các nhà khoa học chưa đưa ra một nghiên cứu hoàn chỉnh nào về tác động của khối u lên hoạt động sống của cây. Dù vậy, nhiều kết quả dựa trên thực nghiệm cho thấy phần lớn các ca mắc ung thư ở thực vật đều sống sót khá lâu. Một số rất ít trường hợp gây chết vẫn đang được nghiên cứu thêm.

Các nốt sần trên lá sung là một dạng ung thư nhưng cây sung vẫn sống tốt ngày này qua ngày khác. Do đó, hãy cứ yên tâm thưởng thức món nem cuốn lá sung.
 
Cây cối có bị ung thư. Video: SciShow
 
 
 

Tin nổi bật cùng chuyên mục