Công dụng đa năng từ rau má

Dù chỉ là 1 loại rau dại tuy nhiên rau má không chỉ bổ dưỡng mà còn có nhiều dược tính. Vì vậy từ xa xưa, người dân đã biết sử dụng loại rau này như một vị thuốc chữa bệnh, cũng như làm làm đẹp
Dung Nguyễn Dung Nguyễn
Dù chỉ là một loại rau dại “sau hè nhà”, nhưng rau má lại chứa khá nhiều dưỡng chất thực vật rất quý. Nếu hiểu biết, rau má được sử dụng khá đa dạng: chế biến ra nhiều Món ăn ngon, thức uống bổ dưỡng và cũng là một thực phẩm chức năng, nguồn dược liệu quý để điều trị nhiều bệnh, từ tiêu nhiệt, giải cảm hay những bệnh ngoài da, cho đến những bệnh thần kinh, tim mạch...
 
Cong-dung-da-nang-tu-rau-ma

Rau má chứa nhiều dưỡng chất thực phẩm rất quý

Thành phần của rau má

 
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong rau má có chứa các hợp chất như beta carotene, sterol, saponin, alkaloid, flavonol, saccharide, canxi, sắt, magiê, mangan, phốt pho, kali, kẽm, các loại vitamins B1, B2, B3, C, K… Các thành phần này sẽ thay đổi tùy theo từng khu vực hoặc mùa thu hoạch.
Trong 100g chiết xuất rau má có chứa 88,2g nước; 3,2g đạm; 1,8g tinh bột; 4,5g cellulose; 3,7mg Vitamin C; 0,15mg vitamin B1; 2,29mg canxi; 2mg phốt pho; 3,1mg sắt; 1,3mg beta carotene…
 

Tác dụng của rau má

 
Rau má không chỉ bổ dưỡng mà còn có nhiều dược tính. Vì vậy, từ xa xưa, người dân đã biết sử dụng loại rau này như một vị thuốc chữa bệnh. Rau má là một loại thảo dược thường được sử dụng trong y học cổ truyền Trung Quốc và Ayurvedic. Các bộ phận trên mặt đất của cây được sử dụng làm thuốc để điều trị nhiễm trùng do vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng như nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI), bệnh zona, bệnh phong, tả, lỵ, bệnh giang mai, bệnh cảm thông thường, cúm, H1N1 (cúm lợn), voi, lao và bệnh sán máng.
 
Rau má cũng được sử dụng điều trị mệt mỏi, lo lắng, trầm cảm, rối loạn tâm thần, bệnh Alzheimer và cải thiện trí nhớ. Thảo dược này còn được dùng chữa lành vết thương, chấn thương và các vấn đề lưu thông (tĩnh mạch suy) bao gồm giãn tĩnh mạch và cục máu đông ở chân.
 
Một số người sử dụng rau má để trị say nắng, viêm amiđan, viêm màng phổi, bệnh gan (viêm gan), vàng da, lupus đỏ hệ thống (SLE), đau dạ dày, tiêu chảy, khó tiêu, viêm loét dạ dày, động kinh, hen suyễn, thiếu máu, tiểu đường và để giúp họ sống lâu hơn.
Một số phụ nữ sử dụng rau má để ngừa thai, không hành kinh và khơi dậy ham muốn tình dục.
Rau má đôi khi được thoa lên da để chữa vết thương và giảm sẹo, bao gồm cả vết rạn da do mang thai.
 

Các món ăn từ rau má

 
Ở Việt Nam, các bà nội trợ thường dùng rau má để chế biến thành những món ăn thơm ngon, hấp dẫn. Có rất nhiều món ăn được chế biến từ loại rau này như rau má trộn thịt bò, gỏi rau má chả cá, rau má xào ngan… Sau đây là công thức chế biến 2 món ăn quen thuộc được chế biến từ rau má bạn có thể thử:
 

Salad rau má

 
Đây là món ăn pha trộn giữa vị đắng, bùi bùi của rau má với vị ngọt của thịt bò, vị chua chua cay cay của nước trộn salad. Món ăn này thường được dùng làm món khai vị trong các buổi tiệc dân dã.
 
Chuẩn bị:
  • 1 bó rau má nhỏ
  • 2 quả cà chua
  • 1 củ hành tím
  • 2g đậu phộng rang
  • 1 muỗng cà phê dầu ăn
  • Muối
  • 1 muỗng cà phê nước cốt chanh
  • Ớt bột hoặc ớt tươi (tùy sở thích)
  • Mè (tùy sở thích)
Thực hiện: Rau má băm nhỏ, hành tím và cà chua xắt thành từng lát mỏng, còn đậu phộng rang thì giã nhuyễn. Bạn trộn rau má với 1 muỗng cà phê dầu ăn, 1 muỗng cà phê nước cốt chanh và một ít muối (nêm sao cho vừa khẩu vị). Thêm hành tím và cà chua. Sau khi trộn đều tất cả, thêm đậu phộng vào. Nếu thích, bạn có thể cho thêm ớt và rắc một ít hạt mè.
 

Canh rau má nấu thịt

Cong-dung-da-nang-tu-rau-ma
 
là món ăn dân dã thích hợp giải nhiệt ngày nóng
 
Canh rau má nấu thịt là một món ngon dân dã, thanh nhiệt, rất thích hợp cho mùa nắng nóng.
Chuẩn bị:
  • 300g rau má
  • 120g thịt nạc
  • Bột nêm
  • Nước mắm
  • Đường
  • Hành
  • Tiêu
Thực hiện: Thịt nạc băm nhỏ, rửa sạch hành và rau má, để ráo. Bắc nồi lên bếp, cho 1 muỗng súp dầu ăn vào. Khi dầu nóng, cho hành đã cắt nhỏ vào xào thơm, tiếp theo cho thịt bằm vào xào săn. Sau khi thịt săn, nêm nếm gia vị, đảo đều. Sau đó, đổ nước sôi vào và nấu sôi, vớt bọt. Rau má cắt khúc, cho vào nồi, để lửa lớn 1 phút và tắt bếp.
 

Các thức uống từ rau má

 
Rau má có tính giải nhiệt. Vì vậy, vào mùa hè nóng bức, nhiều người thường có thói quen uống nước rau má mát lạnh. Hiện nay, nhiều cơ sở còn phát triển sản phẩm mới là trà rau má dạng thô và trà túi lọc rất được người tiêu dùng ưa chuộng.
 

Nước rau má xay

 
Thức uống này rất dễ làm. Bạn chỉ cần rửa sạch rau má, nhặt bỏ hết phần rễ và để ráo. Sau đó, xay nhuyễn hoặc giã nát rồi cho thêm nước đun sôi để nguội vào, khuấy đều rồi đem lọc hết bã là có thể sử dụng. Để dễ uống, bạn có thể cho thêm muối, đường, một ít chanh…
 

Trà rau má

Cong-dung-da-nang-tu-rau-ma
 
Trà rau má chế biến khá đơn giản thích hợp là đồ uống giải nhiệt thanh lọc cơ thể
 
Hiện nay, nhiều cơ sở sản xuất nông nghiệp cho ra đời một sản phẩm giải khát “chức năng” rất được ưa chuộng là trà rau má. Cách chế biến trà rau má cũng khá đơn giản: Rau má nguyên liệu được rửa tự động, sau đó đưa vào lò sấy và sản xuất ra trà.
 

Và những vị thuốc quý

 
Theo y học cổ truyền, rau má có vị đắng, hơi ngọt, tính bình, vào Can, Tỳ Vị có tác dụng dưỡng âm, thanh nhiệt, nhuận gan, giải độc, lợi tiểu. Đông y thường dùng rau má làm thuốc bổ dưỡng, sát trùng, chữa thổ huyết, tả lỵ, khí hư, bạch đới, mụn nhọt, rôm sẩy.
Từ những năm 1940, y học hiện đại bắt đầu nghiên cứu những tác dụng của rau má: Rau má có những hoạt chất thuộc nhóm saponins (còn được gọi là tripernoids) bao gồm asiaticoside, madecassoside, madecassic acid và asiatic acid…
 

Đối với da

Nhiều công trình nghiên cứu cho thấy dịch chiết rau má có khả năng kích hoạt quá trình phân chia tế bào và kích thích sự tổng hợp collagen của mô liên kết, thúc đẩy sự hình thành tế bào da, giúp nhanh liền vết thương và mau lên da non. Nhờ tác dụng lên tuần hoàn da, nên rau má cũng được ứng dụng làm kem bôi mặt để làm bớt những vết nhăn giúp mặt trẻ trung, giảm lão hóa.
Hiên nay, chất chiết trích từ rau má đã được sử dụng rất đa dạng dưới hình thức thuốc tiêm, thuốc bột, thuốc mở để điều trị tất cả các chứng bệnh về da như vết bỏng, vết thương do chấn thương, do giải phẩu, cấy ghép da, những vết lở loét lâu lành, vết loét do ung thư, bệnh phong, vẩy nến…
Hoạt chất asiaticoside trong rau má cũng đã được ứng dụng trong điều trị bệnh phong và bệnh lao, do asiaticoside có thể làm tan lớp màng sáp bọc những vi khuẩn này, giúp hệ miễn dịch của cơ thể tiêu diệt chúng.
 

Đối với hệ tim mạch

 

Hoạt chất Bracoside A kích thích sự bài tiết nitric oxide (NO) của mô để làm dãn nở vi động mạch cùng mao quản, nên lượng máu di chuyển qua mô được nhiều hơn nên có khả năng chấm dứt được các cơn đau tim, đồng thời các chất độc dễ được đào thải giúp tế bào sống được thoải mái trong một môi trường lành mạnh.
Đối với tuần hoàn huyết, những hoạt chất của rau má có tác dụng cải thiện vi tuần hoàn ở các tĩnh mạch, mao mạch, bảo vệ lớp áo trong của thành mạch và làm gia tăng tính đàn hồi của mạch máu. Do đó, rau má cũng hữu ích để điều trị và phòng bệnh tĩnh mạch ở các chi dưới như dãn tĩnh mạch, trĩ, phù tĩnh mạch chân.
Chất xơ trong rau má cũng giúp giảm cholesterol máu, nên cũng có tác dụng rất tốt với tim mạch.
 

Đối với hệ thần kinh

 
Những hoạt chất trong rau má như Bracoside B có tác dụng lên hoạt động của hệ thần kinh trung ương, tăng cường các chất trung gian chuyển hóa (neurotransmitters) giúp cho tế bào thần kinh, não bộ hoạt động tích cực hơn, làm giảm căng thẳng tâm lý, tăng khả năng tập trung tư tưởng và giúp cải thiện trí nhớ của người già.
Những dẫn xuất của chất Asiaticoside có khả năng bảo vệ các tế bào thần kinh trong bệnh Alzeheimer.
Triterpenoids trong rau má cũng có thể làm giảm sự lo lắng và tăng cường chức năng tâm thần ở một số cá nhân.
 

Đối với bệnh ung thư

 
Cũng như các loại rau trái khác, rau má có chứa beta caroten, sterols, saponins, alkaloids, flavonols, terpenoids, các vitamin… là những chất chống oxy hóa thiên nhiên, giúp cơ thể chống lại stress oxy hóa, các rối loạn DNA, ngăn chăn quá trình ung thư hóa.
Nghiên cứu trên chuột cho thấy, dịch chiết rau má có khả năng chữa lành khối u dạ dày chuột, có khả năng kháng khối u.
 
 
Nguyễn Dung( t/h)

Tin nổi bật cùng chuyên mục