Cúng ông Công ông Táo bằng cá chép giấy nên chăng?

Trong lễ cúng ông Công ông Táo, nhiều gia đình băn khoăn, liệu có được dùng cá chép giấy thay cho cá chép sống để tiễn các Táo về chầu trời.
Minh Tú Minh Tú

Ý nghĩa về hình tượng con cá chép trong lễ cúng ông Công ông Táo

 

Lý giải về phong tục cúng cá chép trong ngày ông Công ông Táo, GS-TS Nguyễn Chí Bền - Ủy viên Hội đồng di sản văn hóa Quốc gia cho biết, theo tâm thức dân gian, khi các Táo về trời cần phải có phương tiện để đi lại.

Cúng ông Công ông Táo bằng cá chép giấy nên chăng?
Cá chép được quan niệm là "phương tiện" đưa ông Công ông Táo lên chầu trời
 
 
Lấy từ câu nói dân gian “cá chép vượt vũ môn” hay “cá chép hóa rồng”, người ta cho rằng chỉ có cá chép mới bay được lên trời. Bên cạnh đó, trong tâm thức người Việt, “cá vượt vũ môn” còn mang ý nghĩa của sự thăng hoa, biểu tượng của tinh thần vượt khó, sự kiên trì, bền chí chinh phục tri thức để đi tới thành công. Xuất phát từ những quan niệm trên, nên trong mâm cỗ cúng ông Công ông Táo của người Việt nhất định phải có cá chép.

Cúng ông Công ông Táo, dùng cá chép giây có được không?

 
Đây là thắc mắc của không ít người, tuy nhiên, theo ông Bền trước đây và cả bây giờ, ở các vùng quê, người dân vẫn dùng cá chép giấy, tức là đồ mã, cùng với mũ áo và mâm cỗ mặn để cúng ông Công ông Táo. Sau một tuần hương, người dân sẽ đem cá chép giấy và mũ áo đi hóa. Như vậy, việc cúng ông Công ông táo bằng cá chép giấy hay cá chép sống đều được.
 
Cúng ông Công ông Táo bằng cá chép giấy nên chăng?
Có thể thay cá chép giấy trong lễ cúng ông Công ông Táo
 
Dân gian quan niệm, cá chép giấy sau khi hóa sẽ đưa ông Công ông táo lên châu trời, báo cáo với Ngọc Hoàng về tình hình một năm qua dưới hạ giới và cầu xin cho gia chủ bình an. Theo quan niệm Phật giáo, vào ngày lễ cúng ông Công ông Táo, người dân sẽ phóng sinh 3 con cá chép thật ra ao, hồ để tiễn Táo quân chầu trời và cầu may mắn. Ddây là tập tục thể hiện sự nhaab văn, đề cao sự lương thiện của con người. Việc dùng cá chép thật tiễn Táo quân lên trời cũng mang ý nghĩa tạo công ăn việc làm, thu nhập cho người dân.
 

Xem thêm: Văn khấn ông Công, ông Táo chuẩn nhất

 
Việc dùng cá chép giấy thay cho cá chép sống cũng góp phan nào đó để giảm thiểu tình trạng bao bì nilon được vứt tràn lan xuống ao, hồ,... khi thả cá. Tuy nhiên, người dân cũng nên lưu ý, cẩn thận vì việc đốt vàng mã dễ gây ra hỏa hoạn vì một lỗi vô ý.
 
Điều quan trọng trong lễ cúng ông Công ông Táo là sự thành tâm của gia chủi. Đây là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tuy nhiên ngày nay có nhiều  người hiểu sai ý nghĩa của tập tục này nên đã biến tướng.
 
Kết lại, lễ cúng ông Công ông Táo, nếu gia đình nào gần nơi có thể thả cá thì có thể dúng cá chép sống, làm thủ tục phóng sịnh. Còn nếu không, thì nên cúng tượng trưng, không nên bắt chước, chạy đua theo phong trào, tránh rước họa vào thân.

Minh Tú (t/h)

Tin nổi bật cùng chuyên mục