Đề xuất bồi thường 170 triệu đồng cho khách bị thiệt hại do chậm hay hủy chuyến bay

Vietnam Airlines bồi thường bảo hiểm cho khách bị chết hoặc bị thương thân thể giới hạn trong mức 100.000 SDR (khoảng 155.000 đô la Mỹ), với Jetstar là 113.100 SDR/mỗi hành khách tương đương với 174.000 đô la Mỹ
Trang Trần Trang Trần

Hãng hàng không hay công ty bảo hiểm chi trả?

 

Mức độ bồi thường cho hành khách trên các chuyến bay, nếu chẳng may gặp rủi ro, còn tùy thuộc vào gói bảo hiểm và các điều kiện bảo hiểm mà hãng hàng không đó mua. Hiện nay, có rất nhiều loại bảo hiểm mà một hãng hàng không có thể mua, có loại bảo hiểm bắt buộc và có cả những loại không bắt buộc.
 
Khi có thiệt hại xảy ra với hành khách, hãng hàng không sẽ chịu trách nhiệm bồi thường cho hành khách, theo hợp đồng vận chuyển giữa hãng hàng không và hành khách. Ngoài ra, hãng hàng không cũng phải bồi thường cho bên thứ ba (tức những người bị thiệt hại liên đới, chẳng hạn như những người dưới đất bị máy bay rơi trúng).
 
Để đảm bảo về khả năng tài chính chi trả cho thiệt hại, các hãng hàng không mua bảo hiểm của các công ty bảo hiểm, đặc biệt để đảm bảo trách nhiệm trong những trường hợp có rủi ro cao. Theo đó, khi xảy ra sự cố cần được bảo hiểm, hãng hàng không sẽ báo ngay cho công ty bảo hiểm. Công ty bảo hiểm sẽ yêu cầu hãng hàng không cung cấp một số thông tin để chứng minh người bị thiệt hại là khách hàng của hãng này và sự cố là trường hợp cần được bảo hiểm. Sau đó công ty bảo hiểm sẽ chuyển tiền bảo hiểm cho hãng hàng không, và hãng này trả cho hành khách.
 
Công ty bảo hiểm không trực tiếp chi trả bảo hiểm cho khách hàng. Tuy nhiên, nếu được sự đồng ý của hãng hàng không, công ty bảo hiểm cũng có thể đứng ra chi trả bảo hiểm cho hành khách, thay cho hãng hàng không. Điều này tùy thuộc vào thỏa thuận giữa công ty bảo hiểm và hãng hàng không.
 
Việc thực hiện chi trả bảo hiểm cho hành khách nhanh hay không tùy thuộc vào hãng hàng không và công ty bảo hiểm, vì hãng này có thể tạm ứng trước cho hành khách sau khi báo cho công ty bảo hiểm, hoặc hãng hàng không có thoả thuận yêu cầu công ty bảo hiểm tạm ứng bồi thường trước khi hoàn tất các thủ tục.

Quyền lợi của hành khách tùy thuộc vào từng hãng hàng không, gói bảo hiểm (tức mức trách nhiệm) mà hãng hàng không đó mua, và phụ thuộc vào thực tế thỏa thuận giữa hãng hàng không và hành khách.

tang-muc-gioi-han-trach-nhiem-cho-cac-hang-hang-khong-vietnamairline
(Ảnh minh họa)
 
Cụ thể, quyền lợi khách hàng phụ thuộc vào việc hãng hàng không tham gia công ước quốc tế nào liên quan đến chuyên chở hành khách và hành lý. Chẳng hạn, Công ước Warsaw 1929, các sửa đổi bổ sung hay còn gọi là Nghị định thư Hague, hoặc Công ước Montréal 1999.
 
Đây là các công ước quan trọng quy định trách nhiệm của hãng hàng không với hành khách và hàng hóa. Trong đó, công ước Montréal 1999 có mức bồi thường cho hành khách cao hơn Công ước Warsaw. Ngoài ra, quyền lợi hành khách còn phụ thuộc vào luật quốc gia của từng nước.
 
Và, một phần rất quan trọng quyết định mức bồi thường cho hành khách là sự thỏa thuận giữa hành khách hoặc người đại diện hợp pháp cho hành khách với hãng hàng không. Vì mức bồi thường là tùy vào thực tế thỏa thuận, nên các hành khách là công dân của cùng một nước cũng có thể có mức bồi thường chênh lệch nhau. Chẳng hạn, một người Mỹ thuê luật sư để kiện hãng hàng không thường được bồi thường cao hơn, do chi phí luật sư, chi phí tư vấn, các khoản khác có liên quan, thu nhập bị mất…
 
Ngoài ra, khi xảy ra tai nạn, việc bồi thường không phụ thuộc vào loại vé vận chuyển là hạng thương nhân hay thông thường.
 
Thông thường, trong thỏa thuận giữa công ty bảo hiểm và hãng hàng không, với những trường hợp tai nạn do bị tác động từ bên ngoài và bất ngờ, hãng bảo hiểm phải bồi thường cho hành khách và hành lý, cũng như người thứ ba.
 
Trong đó, với những tai nạn nhỏ trong quá trình tham gia chuyến bay, hành khách cũng được bồi thường. Chẳng hạn như trường hợp hành khách bị cà phê đổ vào người, gây bỏng, khi được tiếp viên phục vụ nước uống, hay bị hành lý rơi vào người, hay bị thương khi máy bay đi qua vùng không khí nhiễu loạn…
 
Nhìn chung, cứ xảy ra tai nạn, bất kể lỗi của hãng hàng không hay không, thì công ty bảo hiểm cũng như hãng hàng không phải bồi thường cho hành khách, vì không có tài sản nào có thể so sánh được với Sức Khỏe, tính mạng của con người.
 

Quy định bồi thường rủi ro của các hãng hàng không tại Việt Nam


Theo luật sư Phạm Thị Thu, điều 160 Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2006, Luật Sửa đổi, bổ sung năm 2014 quy định về bồi thường thiệt hại với hành khách đi máy bay như sau: “Người vận chuyển có trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp hành khách chết hoặc bị thương do tai nạn xảy ra trong tàu bay, trong thời gian người vận chuyển đưa hành khách lên tàu bay hoặc rời tàu bay”.
 
Điều 163 cũng quy định về trách nhiệm mua bảo hiểm bắt buộc của người vận chuyển (cụ thể là hãng hàng không), cụ thể: “Người vận chuyển phải mua bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với tính mạng, sức khoẻ của hành khách, việc mất mát, thiếu hụt, hư hỏng hàng hóa, hành lý và do vận chuyển chậm hoặc thực hiện các biện pháp bảo đảm khác đến mức giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người vận chuyển quy định tại Điều 166 của Luật này”.
 
Ngoài ra, điểm a khoản 1 Điều 166 quy định về mức giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người vận chuyển:
 
“1. Người vận chuyển được hưởng mức giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại như sau:
a) Đối với vận chuyển hành khách, mức giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại về tính mạng, sức khỏe của hành khách là một trăm nghìn đơn vị tính toán cho mỗi hành khách”.
 
Trong khi đó quyền của hành khách được quy định: “1. Được thông báo bằng văn bản về mức giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người vận chuyển áp dụng đối với trường hợp hành khách bị chết, bị thương, hành lý bị hư hỏng, mất và vận chuyển chậm” (Điều 147).
 
Từ những quy định trên có thể thấy trách nhiệm của các hãng hàng không là phải mua bảo hiểm cho toàn bộ hành khách trong các chuyến bay. Tuy nhiên, quyền lợi của khách hàng được hưởng ra sao, mức độ bảo hiểm tới đâu còn tùy vào nhiều yếu tố bởi vì Pháp luật không quy định mức bồi thường cụ thể mà quyền lợi của hành khách tùy thuộc vào từng hãng hàng không, gói bảo hiểm (tức mức trách nhiệm) mà hãng hàng không đó mua cũng như phụ thuộc vào thực tế thỏa thuận giữa hãng hàng không và hành khách.
 
Bộ GTVT đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị định quy định mức giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người vận chuyển trong vận chuyển bằng đường hàng không. Quan điểm của Bộ GTVT là tăng mức bồi thường nhằm thống nhất giữa quốc nội, quốc tế.
 
tang-muc-gioi-han-trach-nhiem-cho-cac-hang-hang-khong-vietjet
(Ảnh minh họa)
 
Công ước Montreal 1999 về thống nhất một số quy tắc vận chuyển quốc tế bằng đường hàng không có hiệu lực đối với Việt Nam từ ngày 26/11/2018. Công ước này quy định mức giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người vận chuyển đối với thiệt hại gây ra cho hành khách, hành lý, hàng hoá, bao gồm cả nguyên nhân do vận chuyển chậm.
 
Mức bồi thường cho hành khách đi máy bay được tính theo đơn vị tính toán đặc biệt (SDR) của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF). Tháng 6/2019, Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) đã đề xuất tăng mức giới hạn trách nhiệm, Dự kiến đề xuất này sẽ có hiệu lực từ ngày 28/12/2019.

Để thực hiện nghĩa vụ quốc gia thành viên của Công ước Montreal 1999 và thuận lợi trong việc áp dụng pháp luật về mức giới hạn trách nhiệm bồi thường của người vận chuyển, Việt Nam cần xây dựng văn bản điều chỉnh mức giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại này là Nghị định quy định mức giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người vận chuyển trong vận chuyển bằng đường hàng không.
 
Theo dự thảo Nghị định, đối với vận chuyển hành khách, mức giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại trường hợp hành khách tử vong hoặc bị thương là 128.821 SDR/người (tăng 100.000 SDR so với trước đây) tương đương với gần 4,1 tỷ đồng/người. Trường hợp hành khách bị thiệt hại do chậm, hủy chuyến bay, mức bồi thường tăng từ 4.150 SDR lên 5.346 SDR, tương đương với gần 170 triệu đồng/người.
 
Đối với vận chuyển hành lý, bao gồm cả hành lý ký gửi và hành lý xách tay, mức giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại do mất mát, thiếu hụt, hư hỏng hoặc do vận chuyển chậm là 1.288 SDR, tương đương hơn 40 triệu đồng/người. Với hàng hóa, mức bồi thường thiệt hại do mất mát, thiết hụt, hư hỏng hoặc do vận chuyển chậm là 22 SDR, tương đương gần 700.000 đồng/người.
 
Được biết, các hãng hàng không đều đã mua bảo hiểm bắt buộc đối với các thiệt hại trong vận chuyển bằng đường hàng không với mức cao hơn mức giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại mới nhất mà ICAO đề xuất. Do đó, việc thi hành Nghị định không làm phát sinh thêm chi phí của các hãng hàng không.
 
Theo Bộ GTVT, sau khi lấy ý kiến các đơn vị liên quan, Bộ GTVT sẽ sớm trình Chính phủ để ban hành quy định với hiệu lực là 28/12/2019 - cùng ngày với hiệu lực của các sửa đổi về mức giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người vận chuyển mà ICAO đã đưa ra.
 
tang-muc-gioi-han-trach-nhiem-cho-cac-hang-hang-khong
(Ảnh minh họa)

Theo đó, mỗi hãng hàng không cũng đưa ra mức khác nhau trong điều lệ vận chuyển. Chẳng hạn, với Vietnam Airlines, bồi thường cho hành khách bị chết hoặc bị thương thân thể giới hạn trong mức 100.000 SDR (khoảng 155.000 đô la Mỹ) cho mỗi hành khách, kể cả các chi phí pháp lý.
Còn theo điều lệ vận chuyển của Jetstar, trách nhiệm của hãng với hành khách bị chết và bị thương thân thể được giới hạn trong tổng số tiền có giá trị là 113.100 SDR/mỗi hành khách (tương đương với 174.000 đô la Mỹ).
 
 
Trang Trang (t/h)
 

Tin nổi bật cùng chuyên mục