Điều gì sẽ xảy ra khi cơ thể bị truyền nhầm nhóm máu?

Mỗi người mang một nhóm máu với các kháng nguyên, kháng thể khác nhau nên không thể nhận nhóm máu khác. Vậy những nhóm màu nào có thể truyền được cho nhau. Điều gì sẽ xảy ra khi cơ thể bị truyền nhầm nhóm máu?
Mới đây tại bệnh viện Đa khoa tỉnh Gia Lai ghi nhận trường hợp hy hữu bệnh nhân bị truyền nhầm nhóm máu. Theo đó, bệnh nhân là bà Blonh (46 tuổi, làng Kon Sơ Nglok, xã Hà Đông, huyện Đắk Đoa, tỉnh Gia Lai) mang nhóm máu B nhưng bị hai y tá bệnh viện lại truyền nhóm máu A.

Sau vài tiếng bị truyền nhầm nhóm máu, bệnh nhân có biểu hiện choáng, tụt huyết áp nguy kịch. Lúc này nhân viên y tế mới phát hiện ra vấn đề và kịp thời cấp cứu cho bệnh nhân.

Các nhóm máu được phân loại như thế nào?


Các nhà khoa học tìm ra cách phân loại nhóm máu dựa vào một số chất cacbohydrat và protein hay kháng nguyên, kháng thể đặc thù trên hồng cầu. Trước nay con người chủ yếu biết đến 4 nhóm máu cơ bản là A, B, O, AB, mỗi loại mang yếu tố Rhesus (Rh). Tuy nhiên, thực tế các nhà khoa học đã phát hiện có tới 46 nhóm máu khác nhau.
 
Điều gì sẽ xảy ra khi cơ thể bị truyền nhầm nhóm máu?
 

Kháng nguyên được hiểu là bất cứ chất nào mà hệ thống miễn dịch của cơ thể có thể đáp ứng. Kháng nguyên nằm ở lớp màng của mỗi tế bào hồng cầu có nhiệm vụ "trình diện" với hệ miễn dịch của cơ thể. Khi phát hiện bất kỳ tế bào hồng cầu nào có chứa kháng nguyên khác với các tế bào tự kháng nguyên của chúng sẽ ngay lập tức bị hệ miễn dịch tấn công.

Kháng thể là các phân tử quan trọng mà hệ thống miễn dịch sản sinh ra chống lại sự xâm nhập của vi khuẩn, virus với tế bào hồng cầu.

Yếu tố Rhesus (Rh) là loại protein đặc biệt của mỗi tế bào hồng cầu riêng từng nhóm máu. Đây là một trong những yếu tố để phân loại nhóm máu. Những trường hợp có yếu tố Rh gọi là Rh+ (có nhóm máu dương tính Rh). Những người thiếu yếu tố Rh, được gọi là Rh- (có nhóm máu âm tính Rh).
 

Những nhóm máu nào truyền được cho nhau


Nhóm máu A:

Nhóm máu A là có sự hiện diện của kháng nguyên A trên bề mặt hồng cầu và kháng thể B trong huyết thanh. Người mang nhóm máu A có thể truyền máu cho người cùng nhóm máu A hoặc nhóm máu AB.

Ngược lại, người có nhóm máu A có thể nhận máu từ người cho mang nhóm máu A, AB hoặc nhóm máu O.

Nhóm máu B:

Nhóm máu B tức là trên bề mặt hồng cầu mang kháng nguyên B và đồng thời có kháng thể A trong huyết thanh. Người mang nhóm máu B có thể truyền máu cho người cùng nhóm máu B hoặc AB. Ngược lại, người có nhóm máu B có thể nhận máu từ người cho mang nhóm máu B, AB hoặc O.
 
Điều gì sẽ xảy ra khi cơ thể bị truyền nhầm nhóm máu?

Nhóm máu AB:

Là nhóm máu mà trên bề mặt hồng cầu mang kháng nguyên A, B và đồng thời trong huyết thanh không có cả hai kháng thể A và B.

Nhóm máu AB được coi là nhóm máu hiếm. Người mang nhóm máu này có thể nhận tất cả nhóm máu khác nhưng lại chỉ cho được người mang cùng nhóm máu AB.

Nhóm máu O:

Đây là nhóm máu không có cả hai kháng nguyên A và B trên bề mặt hồng cầu nhưng có đồng thời có cả hai kháng thể A và B trong huyết thanh.

Nhóm máu O được coi là nhóm máu phổ biến nhất. Nhóm máu O hoàn toàn không có kháng nguyên nên có thể truyền cho tất cả các nhóm máu khác. Tuy nhiên, người mang nhóm máu O chỉ có thể nhận máu từ người mang cùng nhóm máu O do kháng thể A và B trong huyết tương nhóm máu này sẽ tấn công các loại khác.
 
Những nhóm máu nào truyền được cho nhau. Video: Curejoy

Điều gì sẽ xảy ra khi cơ thể bị truyền nhầm nhóm máu?


Vì mỗi người mang một nhóm máu với các kháng nguyên và kháng thể khác nhau nên chỉ có thể nhận máu mang các kháng nguyên và kháng thể tương thích.

Khi bị truyền nhầm nhóm máu, cơ thể sẽ có phản ứng trong vòng 24 giờ. Đầu tiên, phản ứng truyền máu tán huyết cấp có thể xảy ra ngay trong quá trình truyền máu. Bệnh nhân có thể tự cảm nhận được phản ứng này với biểu hiện nóng tại vị trí truyền máu, cảm giác ớn lạnh, sốt, và đau ở lưng, hai bên sườn….

Xuất hiện các phản ứng liên quan đến tán huyết mạch; hồng cầu của máu truyền vào bị phá hủy bởi các kháng thể của người nhận trong mạch máu.

Khi phản ứng, người bệnh có thể bị sốc, mất kiểm soát đông máu do các mô sản sinh ra bởi RBC (tế bào hồng cầu) bị vỡ.
 
Điều gì sẽ xảy ra khi cơ thể bị truyền nhầm nhóm máu?
 

Nguyên tắc truyền máu


Phải truyền cùng nhóm máu với các kháng nguyên, kháng thể tương thích. Tránh kháng nguyên và kháng thể tương ứng gặp nhau gây ra hiện tượng các hồng cầu kết dính với nhau (ngưng kết). Do đó, không phải đơn giản người mang nhóm máu A được truyền nhóm máu A mà bác sĩ phải xét nghiệm nhóm máu mang yếu tố Rh (+) hay Rh (-).

Ngoài việc xác định nhóm máu, các bác sĩ còn phải làm phản ứng chéo bằng cách trộn hồng cầu của người cho với huyết thanh của người nhận và ngược lại, trộn hồng cầu của người nhận với huyết thanh của người cho. Nếu không có hiện tượng ngưng kết hồng cầu thì máu đó mới được truyền cho người nhận.

Những người có nhóm máu Rh âm không nhận máu từ nhóm Rh dương nếu không phải là lần đầu truyền máu, vì khi đó trong máu chưa có kháng thể chống Rh dương.
Ở Việt Nam, chỉ có khoảng 0,04% – 0,07% dân số mang nhóm máu Rh âm. Ở Châu Âu, Châu Mỹ, Châu Úc… tỷ lệ này cao hơn nhiều, chiếm khoảng 15% – 40% dân số.

 
Hà Ly (t/h)

Tin nổi bật cùng chuyên mục