Đừng để con không biết cách nhai

Không có gì ngạc nhiên nếu bé nhà bạn chưa có khái niệm và nhận biết mùi vị thức ăn khi mẹ thường xuyên cho tất cả thực phẩm vào máy xay sinh tố. Cách làm này của nhiều bà mẹ vô tình khiến bé lười nhai thức ăn dù đã đến tuổi đi mẫu giáo. Vài “chiêu” sau đây giúp bạn cải thiện tình hình ăn uống của bé.
Chi Nguyễn Chi Nguyễn

Đừng quá thương con

Nhiều bà mẹ quá thương con, nhất nhất mọi thức ăn của bé đều được mẹ xay nát nhừ để trẻ dễ nuốt. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến việc bé lên 3, lên 4 vẫn không chịu nhai thức ăn. Tình trạng này khiến cả mẹ lẫn con đều khổ sở, phải vật lộn với cuộc chiến “cai máy xay sinh tố” khi bé bắt đầu tập dần “cuộc sống xa nhà” tại các lớp học. Cụ thể, cứ đến giờ ăn của con, nhiều bà mẹ lại lăm lăm máy xay sinh tố trong tay. Thịt, rau, cháo biến thành hỗn hợp bột “mịn thật mịn” và được cho là “ít tốn thời gian chuẩn bị, không lo trẻ mắc nghẹn và đỡ tốn thời gian nhai, lại đầy đủ dưỡng chất”. Nghe thì cũng có lý nhưng trong chuyên khoa dinh dưỡng, việc xay hoàn toàn thức ăn khiến trẻ dễ gặp phải tình trạng trớ hoặc ói.

dung de con khong biet cach nhai
Cần kiên nhẫn giúp trẻ tự nhai thức ăn.

Ở tuổi ăn dặm (từ 4-6 tháng), bé đã có thể làm quen với món ăn được nghiền nát. Và chỉ hai tháng sau là trẻ có thể vui vẻ cầm chiếc bánh quy mà nhấm nháp. Nhưng nếu ở trẻ khó nết, chuyển nhanh qua món mới dễ làm bé bỏ bữa dù “món mới” chỉ là thêm rau bằm nhỏ chứ không phải xay như mọi ngày. Xót con, sợ bé biếng ăn sẽ không tăng cân, dễ ốm đau, các bà mẹ lại lo lắng. Đặc biệt là nhiều khi thấy trẻ khổ sở nhằn từng muỗng cháo, mẹ lại không cam lòng. Thôi thì, lại xay! Họ bỏ qua việc khuyến khích trẻ làm quen với thức ăn cứng theo đúng độ tuổi mà không nghĩ rằng, điều này đã lấy mất cơ hội tận hưởng niềm vui ăn uống theo cách tự nhiên nhất của bé.

Trẻ nói không với thức ăn “có hình dạng”. “Nói không” ở đây bao gồm không ăn, không cầm, không đòi bất cứ thứ gì, đây là hậu quả tất yếu của việc không tập ăn đồ cứng. Bé Duy Anh (Q. Bình Thạnh), đã hơn hai tuổi, nhưng chỉ dùng thức ăn do mẹ xay. Bánh quy, chocolate, trái cây cắt miếng nhỏ, bé đều từ chối vì… không biết nhai. Trong khi đó, cô bé Bảo Di bên cạnh nhà, 8 tháng tuổi, đã chú ý và háo hức “đòi” thức ăn mẹ đang cầm trên tay. Mỗi lần mẹ đưa Duy Anh đi chơi công viên là phải lỉnh kỉnh chuẩn bị nào nấu cháo nhừ, xay chúng với rau và thịt. Khẩu phần của cậu bé quanh quẩn là hỗn hợp cháo - thịt - rau xay nhuyễn, nước ép trái cây hoặc sinh tố trái cây và sữa. Tuyệt nhiên không thấy cậu bé tự cầm món ăn gì đút vào miệng. Xem ra, không thể xếp Duy Anh vào loại kén ăn, vì cậu bé nào có sự lựa chọn khác khi mẹ mặc định món ăn duy nhất là thực phẩm xay nhuyễn.

Tập nhai ở tuổi... mẫu giáo

Bác sĩ Đào Thị Yến Thủy - Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM, cho biết: “Việc xay mọi thực phẩm thành hỗn hợp bột đồng dạng trong thời gian dài khiến bé không cảm nhận và phân biệt được mùi vị củathức ăn. Trẻ háu ăn, chỉ chờ mẹ đút là nuốt nhanh, điều này cũng làm bé dễ bị trớ, ói”. Vòm miệng và lưỡi của trẻ phát triển đồng bộ với hệ tiêu hóa, ngay trước khi mọc răng, bé đã rất tò mò và đòi thử những món bạn ăn. Tuy nhiên, khi bạn cố tình ngăn bé, lâu dần trẻ sẽ liệt thực phẩm không xay vào danh sách “thức ăn không thể ăn được”. Và với chế độ chỉ toàn thực phẩm xay nhuyễn, đương nhiên bé sẽ không có thói quen nhai hoặc phản xạ, bé chỉ biết dừng lại ở nuốt.

dung de con khong biet cach nhai
Không nên quá cưng chiều trẻ bằng việc xay nhuyễn cháo.

Trẻ vẫn không nhai dù răng đã mọc đầy đủ và không gặp khiếm khuyết về hàm. Giai đoạn đóng băng “mãi sáu tháng tuổi” sẽ không bao giờ chấm dứt nếu bạn không kiên quyết cùng trẻ “cai máy xay sinh tố”. Nhiều bà mẹ nhận ra sai lầm thường đã khá muộn, lúc bé gặp vấn đề trong ăn uống khi đi học. Tâm lý bé sợ sệt với những bữa ăn ở lớp học có cơm canh và món mặn. Bé sẽ không đụng đũa, phun ra phì phì, hoặc ngậm cơm trong miệng vì không dám nuốt, cũng không dám nhai nếu bị cô giáo ép ăn.

Bác sĩ Yến Thủy cho biết: “Để giúp bé chịu nhai thức ăn cứng, cần phải tập dần dần một cách kiên nhẫn. Đầu tiên, bạn xay dối thức ăn chứ không xay nhuyễn, cũng không đột ngột chuyển qua thứcăn cứng. Sau đó chế biến các món ăn lợn cợn dần lên. Ban đầu bé có thể nôn ói. Nhưng rồi bé sẽ dần có cảm giác ở lưỡi, bắt đầu nhai, biết lừa thức ăn để nuốt. Quá trình này có thể mất một tuần, hoặc cũng có thể vài tháng tùy trường hợp”.

Những món ăn được bạn đưa vào các “buổi học cai máy xay sinh tố” phải dễ cầm, cắt thành miếng nhỏ và nhiều màu sắc để thu hút bé. Thức ăn đồng thời cũng không quá nóng, lạnh hoặc nhão. Bé có thể mất vài ngày chỉ để nhìn, nhưng phải kiên nhẫn để trẻ quen dần với sự xuất hiện của các món ăn này trên bàn và chịu cầm nếm thử. Đồng thời, bạn cũng giảm khẩu phần bình thường với thức ăn xay nhuyễn. Dấu hiệu cho thấy bé đã sẵn sàng với thức ăn cứng: Giữ thẳng đầu, bé không dùng lưỡi đẩy thức ăn ra khỏi miệng. Ngồi vững trên ghế cho em bé. Chỉ như vậy bé mới nuốt tốt mà không lo bị nghẹn. Có cử động nhai, ít chảy nước dãi. Dấu hiệu tăng cân đáng kể. Tò mò với những gì bạn ăn.Trẻ bắt đầu quan sát chén (bát) và nhìn cách bạn ăn.

Tin nổi bật cùng chuyên mục