Giải mã căn bệnh đáng sợ khiến nội tạng của trẻ sơ sinh bị đẩy ra ngoài lồng ngực

Em bé vừa chào đời đã có chuyển tím tái, da xanh, nôn không dứt, đồng thời toàn bộ nội tạng bị đẩy ra ngoài lồng ngực vì dị tật thoát vị hoành bẩm sinh. Vậy bệnh thoát vị hoành là gì? Làm cách nào để phát hiện bệnh.

Dạ dày, ruột non 'chui' ra khỏi ổ bụng

 
Bé N.V.Đ. (ở thị trấn Trảng Bom, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai) chào đời hôm 14/7 tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai. Vừa mới sinh, toàn thân bé đã tím tái, da xanh, nôn không ngừng. Đặc biệt, toàn bộ nội tạng bị đẩy ra ngoài lồng ngực. Ngay lập tức các bác sĩ chuyển bệnh nhi sang Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai để thực hiện phẫu thuật.

Bác sĩ Vũ Công Tầm - Trưởng khoa Phẫu thuật – Gây mê – Hồi sức, Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai cho biết, thời điểm tiếp nhận bệnh nhi bị suy hô hấp nặng. Các bác sĩ phải tiến hành thở máy hồi sức. Qua kết quả chụp chiếu và siêu âm, các bác sĩ xác định bệnh nhi bị cao huyết áp, thoát vị hoành.
 
Căn bệnh khiến trẻ sơ sinh có nội tạng bị đẩy ra ngoài lồng ngực
Do ổ bụng của trẻ bị teo nên các bác sĩ phải giãn ổ bụng

Phải mất 5-6 tiếng hồi sức, bệnh nhi mới đủ điều kiện thực hiện phẫu thuật. BS Tầm nhận định, bệnh nhi bị thoát vị quá nhiều khiến toàn bộ ruột non, dạ dày, lá lách và quá nửa đại tràng bị đẩy ra ngoài lồng ngực gây chèn ép phổi khiến bé không thể hô hấp và gây cao áp phổi.

Do trong suốt thời gian nằm trong bụng mẹ, ổ bụng thai nhi không chứa bất cứ cơ quan nào nên bị teo. Do đó, trước khi phẫu thuật đưa cơ quan nội tạng xuống dưới, các bác sĩ buộc phải làm giãn ổ bụng to hơn, đủ để chứa ruột, dạ dày, lách, đại tràng.
 
Căn bệnh khiến trẻ sơ sinh có nội tạng bị đẩy ra ngoài lồng ngực
Sau phẫu thuật, các bác sĩ mất nhiều thời gian hồi sức cho bệnh nhi

Cũng theo BS Tầm, ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi nhưng bệnh nhi bị cao áp phổi gây nhiều khó khăn trong quá trình hồi sức. Bệnh nhi cần tới 2 tuần dùng thuốc hạ áp phổi để ổn định tình trạng Sức khỏe cho bé.

Gần 1 tháng sau phẫu thuật, sức khỏe của bé đã ổn định và dự kiến được xuất viện ngày 12/8.
Trường hợp trẻ bị thoát vị hoành dẫn tới toàn bộ nội tạng bị đẩy ra ngoài lồng ngực không phải hiếm gặp. Tháng 1/2013 một bệnh nhi được điều trị tại khoa Hồi sức ngoại, Bệnh viện Nhi Trung ương trong tình trạng thoát vị hoành bẩm sinh, toàn bộ ruột, dạ dày và lá lách bị đẩy lên trên nằm ở vị trí ngực trái.

Dị tật này đã được phát hiện khi thai nhi mới ở tuần thai thú 8 và được theo dõi chặt chẽ. Bệnh nhi sau khi chào đời được hồi sức và phẫu thuật sớm.
 
Tháng 1/2018, Bệnh viện Nhi đồng TP.HCM điều trị cho một trẻ sinh non chỉ nặng 1,1kg bị thoát vị hoành bẩm sinh dẫn tới nội tạng bị đẩy ra ngoài lồng ngực. Gần 3/4 cơ hoành với lách, dạ dày, toàn bộ thùy trái gan và gần như toàn bộ ruột của bé bị đẩy ra ngoài ổ bụng.

Vì bệnh nhi sinh non, nhẹ cân nên quá trình phẫu thuật đưa nội tạng trở lại ổ bụng gặp nhiều khó khăn. May mắn ca phẫu thuật kéo dài nhiều giờ liền vẫn thành công, cứu sống bệnh nhi.
 

Dị tật thoát vị hoành bẩm sinh

 
Thoát vị hoành (cơ hoành) là một dị tật bẩm sinh tỷ lệ mắc 1/3000 ca sinh. Hiện chưa rõ nguyên nhân gây ra dị tật này. Bệnh có thể xuất hiện ở trẻ là dị tật suy nhất nhưng cũng có trường hợp phối hợp với dị tật cơ quan khác như ở tim, não, phổi.

Trong cơ thể, cơ hoành nằm ở vị trí ngăn cách giữa ổ bụng và lồng ngực. Cơ hoành được hình thành vào tuần thứ 8-10 của thời kỳ bào thai. Do đó, thai nhi mắc dị tật cơ hoành thường được phát hiện ở thời gian này.
 
Căn bệnh khiến trẻ sơ sinh có nội tạng bị đẩy ra ngoài lồng ngực

Trong quá trình hình thành cơ hoành không được hoàn thiện sẽ tạo thành khe hở giữa lồng ngực và ổ bụng khiến các nội tạng trong ổ bụng như dạ dày, ruột, lách, gan... bị đẩy ra ngoài lồng ngực qua khe hở này.

Thoát vị hoành chủ yếu gặp ở bên trái, ít gặp ở bên phải và rất hiếm khi bị ở cả hai bên.

Khi các nội tạng bị đẩy ra ngoài lồng ngực, đúng vào thời điểm quan trọng hình thành thai nhi, gây ảnh hưởng đặc biệt đến phổi. Khi đó, quá trình phát triển phân chia phế quản và mạch máu phổi bị rối loạn quá trình hình thành phổi gây thiểu sản phổi.

Thiểu sản phổi là phổi có có kích thước nhỏ, cấu trúc phế quản, phế nang và mạch máu bất thường gây suy giảm chức năng hô hấp.

Trẻ bị thoát vị hoành có dấu hiệu suy hô hấp sớm ngay sau khi chào đời. Thoát vị hoành thường xảy ra ở ngực bên trái nên gây chèn ép nên khi bác sĩ nghe phổi sẽ phát hiện thấy tiếng khí đi vào phổi trái kém hơn so với phổi phải.

Một số trường hợp có biểu hiện muộn, trẻ bị viêm phổi, khó thở do thoát vị hoành chỉ được tình cờ phát hiện khi chụp phim Xquang.

Trẻ sơ sinh được phát hiện mắc thoát vị hoành thường được hồi sức, thở máy và phẫu thuật đóng ổ bụng sớm. Dù vậy, ngay cả khi phẫu thuật thành công trẻ lớn lên có nguy cơ cao mắc nhiều bệnh tật:

Trẻ dễ mắc bệnh hô hấp như bệnh phổi mạn tính, lồng ngực nhỏ biến dạng, giảm chức năng hô hấp của cơ hoành.

Trẻ thường bị bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản do bị rối loạn khả năng co bóp của thực quản và thực quản ngắn và vị trí bất thường của dạ dày ngay từ trong bào thai.

Ngoài ra, trẻ lớn lên có thể gặp một số vấn đề khác như: tắc ruột, xoắn ruột, gặp vấn đề ăn uống, chậm phát triển hay suy giảm thính lực... do hậu quả của thiếu oxy nặng.
 
Dị tật thoát vị hoành ở trẻ. Video: HTV
 
 
Hà Ly (t/h)
 

Tin nổi bật cùng chuyên mục