Khi nào nên cắt amidan?

Viêm amidan là một trong những nhóm bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, hay tái đi tái lại khiến ảnh hưởng tới sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Vậy, khi nào nên cắt amidan?
Minh Tú Minh Tú

Chứng viêm amidan

 

Amidan là các hạch bạch huyết có cấu trúc thịt nằm hai bên phía sau họng. Đây là cơ quan miễn dịch ở đường tiêu hóa và hô hấp trên. Chúng như “người gác cổng” ngăn chặn sự xâm nhập của các vi khuẩn, virus thông qua đường miệng hoặc mũi.
 
Khi amidan chống lại sự xâm nhập ồ ạt của vi khuẩn vào mũi họng vượt quá mức sẽ xảy ra tình trạng viêm amidan bị sưng, đỏ. Hậu quả của sự tập trung tiêu diệt vi khuẩn tại amidan thường để lại xác vi khuẩn và xác bạch cầu, mô hoại tử thành các cục bả đậu nhỏ trắng như gạo, rất hôi, đọng lại trong những hốc trên amidan, lâu lâu rớt ra khỏi amidan. Khi amidan bị viêm nhiều lần, khả năng chống vi khuẩn bị yếu đi, do chính các ổ viêm nằm trong amidan, lại là nơi khởi phát cho những đợt viêm họng amidan khác.

Khi nào nên đi cắt amidan?
Viêm amidan khiến người bệnh rất khó chịu. Ảnh Internet
 
Viêm amidan có thể do một số loại vi trùng; do nấm ở người suy giảm miễn dịch, có bệnh mạn tính như tiểu đường, suy thận, đau khớp dùng nhiều thuốc corticoid; do nhiễm siêu vi, do cảm cúm, viêm đường hô hấp trên,..

Dấu hiệu nhận biết triệu chứng viêm amidan

 
Đối với viêm cấp tính: Bệnh nhân sốt cao (39-40 độ C), cảm giác khô cổ, đau cổ, khó nuốt. Bên cạnh đó, bệnh nhân còn gặp các triệu chứng khác như: nhức đầu, nghẹt mũi, sổ mũi, ho, vướng đàm, chảy mũi sau, mệt mỏi, đau nhức xương khớp, hạch cổ, hôi miệng… Khi khám họng, hai amidan của bệnh nhân sẽ sưng đỏ, đôi khi có giả mạc trắng bám vào amidan.
 
Đối với viêm amidan mạn: Tình trạng viêm amidan kéo dài, tái phát nhiều lần gọi là viêm amidan mạn tính. Triệu chứng viêm amidan mạn không ồ ạt như cấp tính. Bệnh nhân không cảm giác đau mà thường có các triệu chứng giống các bệnh lý khác như vướng đàm, ho giống như lao phổi, hoặc chảy mũi sau, hôi miệng do viêm họng xuất tiết…

Khi nào nên đi cắt amidan?
Amidan có thể phải loại bỏ trong một số trường hợp. Ảnh Internet

Viêm amidan có thể gây nên nhiều biến chứng như sạn trong hốc amidan, áp xe amidan, nang mủ dưới niêm mạc; viêm họng hạt, thanh khí quản, mũi xoang, tai giữa, Viêm khớp cấp, cầu thận, viêm cơ tim và nội tâm mạc.
 
Viêm amidan mạn tính ở trẻ em có thể gây rối loạn hô hấp (ngủ ngáy), phát âm (giọng nói đục, hoặc ồm ồm), nuốt (nuốt khó và dễ bị ọc, ói)… Các rối loạn này nếu không được xử trí sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ.

Tuổi nào nên cắt amidan?


Cắt amidan là một trong những thuật ngữ kinh điển thường được dùng trong việc sử dụng dụng cụ như kéo hoặc dao để cắt amidan. Với sự tiến bộ trong kỹ thuật y học hiện đại, ngày nay phương pháp phẫu thuật cắt amidan không còn giống như cắt amidan truyền thống nữa. Tuy nhiên, vì thói quen gọi tên nên người bệnh vẫn sử dụng cụm từ “cắt amidan” để chỉ biện pháp điều trị viêm amidan mới.
 
Theo bác sĩ Nguyên Lâm (Chuyên khoa Tai – Mũi – Họng, Bệnh viện ĐH Y dược TPHCM), ở bất kỳ lứa tuổi nào cũng đều có thể cắt amidan. Tuy nhiên, ở những từ 4 đến 10 tuổi chính là giai đoạn tốt nhất để cắt amidan. Bởi vì khi đó, amidan chưa phát triển, việc cắt amidan có thể gây giảm khả năng miễn dịch của trẻ và gây ảnh hưởng đến một số chức năng khác.
 
Ngoài ra, lứa tuổi từ 45 – 50 tuổi trở lên cũng không nên cắt amidan. Bởi ở lứa tuổi này, amidan đã bị xơ hóa có thể gây ra nhiều biến chứng trong quá trình phẫu thuật như chảy máu kéo dài có thể gây nguy hiểm đến tính mạng. Do đó, bệnh nhân nên tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi tiến hành cắt amidan.

Khi nào nên đi cắt amidan?
Cắt amidan là thủ thuật cần chỉ định của bác sĩ. Ảnh Internet
 

Khi nào nên cắt amidan?

 

Theo bác sĩ Nguyễn Lâm, trường hợp bệnh nhân được bác sĩ chỉ định cắt amidan khi:
 
Thuốc điều trị amidan không đạt kết quả: Người bệnh sẽ khám và điều trị amidan theo hướng dẫn của bác sĩ. Tuy nhiên, nếu bệnh chuyển sang giai đoạn xấu, mức độ viêm nặng và các biện pháp điều trị nội khoa không mang lại hiệu quả tốt. Khi đó, bác sĩ sẽ chỉ định cắt amidan để cải thiện và giảm thiểu các triệu chứng do bệnh gây ra.

Bệnh xuất hiện biến chứng: Trường hợp cắt amidan diễn ra khi bệnh gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như amidan bị phì to và gây cản trở đường thông của mũi và miệng dẫn đến tình trạng nghẽn đường mũi. Trẻ em bị viêm amidan trong trường hợp này có thể ngừng thở khi ngủ, quấy khóc hoặc cơ thể tím tái do thiếu oxy.

Ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe: Viêm amidan mãn tính nếu tái đi tái lại nhiều lần có thể gây ảnh hưởng trầm trọng đến sức khỏe và gây ra một số biến chứng như làm tăng khả năng gây thấp khớp, viêm cầu thận, thấp tim,…

Ngoài ra, nếu viêm amidan có kèm theo các triệu chứng của các bệnh như viêm phế quản, viêm xoang, viêm tai giữa,… hoặc có một số trường hợp viêm amidan tái phát và không gây viêm nhưng lại ảnh hưởng đến đường thở và ăn uống. Lúc này, bác sĩ sẽ cho làm các thủ thuật xét nghiệm và quyết định có nên cắt amidan hay không.
 

Trường hợp không được cắt amidan

 
Bên cạnh các trường hợp có thể cắt amidan cũng có trường hợp bác sĩ khuyên không nên dùng đến biện pháp này, bởi có thể gây nhiều biến chứng. Sau khi cắt amidan, sức đề kháng của bệnh nhân có dấu hiệu thuyên giảm và bệnh vẫn có dấu hiệu tái phát trở lại với mức độ ngày càng nghiêm trọng hơn trước khi cắt. Do đó, đối với trường hợp bệnh vừa mới phát hoặc ở mức độ nhẹ, bệnh nhân không nên cắt amidan.
 
Cắt amidan tuyệt đối không được sử dụng cho các trường hợp bệnh nhân viêm amidan kèm theo các bệnh lý như bệnh về tim mạch hoặc bệnh tăng huyết áp, rối loạn đông máu hoặc ưa chảy máu,…

Ngoài ra, cắt amidan chống chỉ định cho các trường hợp bệnh viêm nhiễm cấp tính tại amidan hoặc khi các triệu chứng của các bệnh mãn tính như viêm gan, tiểu đường, lao,… chưa được chữa trị ổn định.

Phụ nữ đang trong thời kỳ kinh nguyệt hoặc đang mang thai hay cho con bú cũng không nên cắt amidan.
 
Khi nào nên đi cắt amidan ? Video: THĐT
 
 
 
Minh Tú (t/h)

Tin nổi bật cùng chuyên mục