Khi nào nên nhịn ăn vài bữa

Nhờ nhiều công trình nghiên cứu vĩ mô trong thập niên gần đây, thầy thuốc nào cũng rõ xơ vữa mạch máu, không nhiều thì ít, không trực tiếp thì gián tiếp, là bàn tay phá hoại trong tất cả các căn bệnh thuộc nhóm “bệnh thời đại” theo phân loại của Tổ chức Y tế thế giới. Đánh lén bao giờ cũng khó đỡ. Hiểu biết vì thế quan trọng, không hiểu khó biết. Nhằm mục tiêu đó, Kim Ánh (KA) đã nhờ BS Lương Lễ Hoàng (LLH) giải thích theo kiểu “y khoa ai đọc cũng hiểu”.
Chi Nguyễn Chi Nguyễn
khi nao nen nhin an vai bua
Nhịn ăn phải có thầy thuốc hướng dẫn

KA: Vì sao xơ vữa mạch máu là điểm bắt đầu của chuỗi ngày đau khổ vì bệnh gõ cửa thưa BS?

BS LLH: Thành mạch chai cứng, lòng mạch thu hẹp vì chất mỡ, là đòn bẩy dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não, thoái hóa võng mạc, hoại tử mô mềm... Máu càng thừa, mỡ càng đậm đặc, dòng máu càng khó luân lưu.Lượng mỡ trong máu càng cao, áp lực trên thành mạch càng bội tăng.Nguy cơ thuyên tắc hay thậm chí vỡ mạch khi đó chỉ còn chuyện sớm muộn.

KA: Như thế thiếu mỡ máu phải chăng là tiêu chí an toàn?

BS LLH: Nói thế không có nghĩa thiếu mỡ trong máu là tốt. Trái lại là khác, thiếu mỡ trong máu thậm chí cũng tai hại như thừa mỡ. Cơ thể không thể tái tạo nhu mô, bảo vệ cấu trúc của dây thần kinh, tổng hợp kháng thể, sản xuất huyết cầu… nếu thiếu chất béo! Đừng quên là phụ nữ trẻ khó tránh rối loạn kinh nguyệt, đàn bà ngấp nghé tuổi trung niên dễ mãn kinh sớm, nam giới chưa quá 50 đã tranh về vườn… nếu thiếu mỡ trong máu. Nên nhớ tỷ lệ người lao phổi, viêm gan, thoái hóa khớp, dị ứng… ở nhóm thiếu mỡ máu cao hơn số đối tượng có mỡ trong máu ở sát ngưỡng bệnh lý. Công trình nghiên cứu gần đây cho thấy, người cao tuổi thậm chí chậm vướng bệnh Alzheimer nếu đừng thiếu mỡ trong máu.

KA: Thừa cũng kẹt, thiếu cũng khổ. Rốt cuộc phải ăn thế nào để đừng sớm gặp thầy thuốc, thưa BS?

BS LLH: Cốt lõi là làm sao vẫn có mỡ trong cơ thể, vì đó là nguồn dự trữ năng lượng cũng như dưỡng chất cần thiết cho nhu cầu kiến tạo, nhưng đừng thừa! Cholesterol không tự nhiên bỗng có mặt trong máu. Chất béo trong thực phẩm phải được hấp thu trước đó qua đường tiêu hóa rồi mới được gan tổng hợp thành mỡ trong máu. Do đó, siết kín đầu vào bằng chế độ kiêng khem thái quá đến độ mất chất lượng cuộc sống vì phải ăn toàn món nuốt không vô, là biện pháp vừa không cần thiết, vừa trái ngược với quy luật sinh học.

KA: Dùng thuốc đặc hiệu ức chế tiến trình tổng hợp chất béo của lá gan có là thượng sách không, thưa BS?

BS LLH: Tưởng giải pháp chỉ có thể là thuốc đặc hiệu thì sai. Dùng thuốc ức chế tiến trình tồng hợp chất béo, ngoại trừ trường hợp chẳng đặng đừng, chỉ là hạ sách. Khéo hơn nhiều nếu: Bít kín lối vào của chất béo bằng cách áp dụng hoạt chất tương tranh, như omega-3 trong cá basa, cá thu…Kéo phần lớn mỡ trong thực phẩm xuống ruột, trước khi kịp lọt vào máu, như với chất xơ trong rau quả.Cản mỡ không cho thâm nhập nhờ tác dụng nhuận trường lợi mật của dược thảo “trời thương trời cho lá gan”, như atiso, rau má, bồ công anh…

KA: Tuy không hẹn nhưng thầy thuốc y học cổ truyền Đông - Tây đều khuyên bệnh nhân và ngay cả người chưa bệnh nên nhịn ăn định kỳ để đánh thức sức đề kháng. Chuyện này đúng sai thế nào, thưa BS?

BS LLH: Đúng là cái chắc, vì già néo bao giờ cũng mau đứt dây. Cơ thể nào khỏe cho nổi nếu quá tải toàn rác với rến tích lũy từ tiệc tùng, ít vận động. Vấn đề chỉ ở điểm nhịn ăn là nhịn ra sao cho nên thuốc, hay càng nhịn thầy thuốc càng dễ kiếm… ăn?!

KA: Nên hiểu hai tiếng nhịn ăn thế nào cho đúng, thưa BS?

BS LLH: Nhịn ăn để phòng chữa bệnh không đồng nghĩa với tuyệt thực! Người dùng phương pháp này vẫn ăn uống nhưng chỉ toàn món nhẹ theo tỷ lệ hài hòa với lượng nước uống tăng dần trong liệu trình. Nhịn ăn chữa bệnh do đó phải có bài bản hẳn hoi và dưới sự hướng dẫn của thầy thuốc sành chuyện nhịn ăn, nhất là khi người cần nhịn ăn đã có bệnh cần theo dõi như cao huyết áp, thiểu năng mạch vành, tiểu đường…

KA: Nhịn bao lâu thì tốt cho sức khỏe?

BS LLH: Liệu trình “nhịn ăn” tùy theo yêu cầu điều trị, cơ tạng cá biệt và chỉ định rõ rệt của thầy thuốc quán triệt phương pháp này. Lợi thường chẳng bao nhiêu nếu nhịn ăn quá đột ngột vì chỉ tự gây rối loạn biến dưỡng. Khi đó khó tránh nhiều phản ứng sai lệch khiến cơ thể vốn đang mỏi mệt lại càng mệt thêm! Thông thường liệu trình “nhịn ăn” chống bệnh bao giờ cũng theo nguyên tắc: Cường độ nhịn ăn theo nhịp chậm trong 1/4 đầu của liệu trình, nhanh hơn trong 1/4 kế tiếp, thật nhanh trong 1/4 sau đó và trở về nhịp chậm trong 1/4 cuối.Khẩu phần bắt đầu với tỷ lệ giữa món ăn và thức uống là 4/6 trong 1/4 đầu của liệu trình, 3/7 trong 1/4 sau đó, 2/8 trong 1/4 kế tiếp và trở về 6/4 trong 1/4 cuối của liệu trình.Phương pháp nhịn ăn gọi là hiệu quả khi người áp dụng sau đó giảm cân nhưng không mệt, cũng như không thèm ăn đến độ ngấu nghiến phá giới ngay sau liệu trình. Khéo hơn nữa là khi thể trọng được duy trì một thời gian dài sau liệu trình, thay vì đâu lại vào đó, hay thậm chí tệ hơn trước đó!

Xin trân trọng cảm ơn bác sĩ!

Tin nổi bật cùng chuyên mục