Kim ngân hoa - vị thuốc quý trong điều trị viêm đường hô hấp

Kim ngân hoa là loài hoa được trồng để làm cảnh ở nhiều gia đình Việt Nam. Không những có hoa thơm màu sắc rực rỡ, kim ngân hoa còn là vị thuốc quý trong Đông y, giúp điều trị hiệu quả các chứng viêm đường hô hấp.
Dung Nguyễn Dung Nguyễn
Cây kim ngân là một vị thuốc quen thuộc trong Đông y. Đây là một loại cây dây leo, thân dài, có khi đến hơn 10m, cành non có màu xanh lục, có lông xung quanh thân cành, cành già có màu đỏ nhạt, nhẵn. Lá cây mọc đôi hoặc 3 lá một, hình trứng đầu thon nhọn, cuống ngắn, có lông mịn. Hoa mọc thành chùm gồm 2 – 4 hoa. Hoa có dạng hình ống xẻ ở hai bên, bên lớn xẻ thành ba hoặc bốn thùy nhỏ. Ban đầu hoa có màu trắng, sau khi nở một thời gian sẽ chuyển sang màu vàng. Trong cùng một thời điểm trên cây có cả hoa mới nở và hoa đã già, nên có màu trắng giống bạc và màu vàng như vàng nên cây được gọi là kim ngân.
 

Kim ngân hoa chữa bệnh

 

Tac-dung-cua-kim-ngan-hoa

Theo nghiên cứu, kim ngân hoa chính là một loại kháng sinh thực vật, được sử dụng đầu tiên trên thế giới. Bởi vậy, nó mang lại công dụng đặc biệt trong điều trị các chứng viêm như viêm xoang, viêm họng, quai bị... 
 

Chữa mụn nhọt, mẩn ngứa, một số trường hợp dị ứng

 
 
Kim ngân hoa 6g hoặc 12g (cành và lá), nước 100 ml, sắc còn 10 ml, thêm đường vào cho đủ ngọt (chừng 4g). Đóng vào ống bịt kín, hấp tiệt trùng để bảo quản. Nếu dùng ngay thì không cần đóng ống và chỉ cần đun sôi rồi giữ sôi trong 15 phút đến nửa giờ là uống được. Người lớn: Ngày uống 2 đến 4 liều trên 2-4 ống, trẻ em từ 1 đến 2 điều 1-2 ống.
 

Chữa viêm gan mãn tính

 
Hoàng cầm hoạt thạch thang gia giảm: Kim ngân hoa 16g, nhân trần 20g, hoàng cầm, hoạt thạch, đại phúc bì, mộc thông, mỗi vị 12g, phục linh, trư linh, đậu khấu, mỗi vị 8g; cam thảo 4g. Sắc uống ngày 1 thang.
 

Chữa viêm khớp dạng thấp

 

Tac-dung-cua-kim-ngan-hoa
 
 
Bạch hổ quế chi thang gia vị: Kim ngân hoa 20g, thạch cao 40g, tri mẫu, tang chi, ngạnh mễ, hoàng bá, phòng kỷ, mỗi vị 12g; thương truật 8g; quế chi 6g. Sắc uống ngày một thang.
 

Chữa sốt xuất huyết

 
Kim ngân hoa, rễ cỏ tranh, mỗi vị 20g; cỏ nhọ nồi, hoa hòe, mỗi vị 16g; liên kiều, hoàng cầm, mỗi vị 12g; chi tử 8g. Sắc uống ngày 1 thang. Nếu khát nước, thêm huyền sâm sinh địa, mỗi vị 12g; sốt cao thêm chi mẫu 8g.
 

Chữa viêm phổi trẻ em 

 
Kim ngân hoa 16g; thạch cao 20g; tang bạch bì 8g; tri mẫu, hoàng liên, liên kiều, hoàng cầm, mỗi vị 6g; cam thảo 4g. Sắc uống.
 

Chữa viêm phần phụ cấp tính

 
Kim ngân, liên kiều, tỳ giải, ý dĩ, mỗi vị 16g; hoàng bá, hoàng liên, mã đề, nga truật, mỗi vị 12g; uất kim, tam lăng, mỗi vị 8g, đại hoàng 4g. Sắc uống ngày một thang.
 

Chữa viêm xoang cấp tính

 
Chuẩn bị: Kim ngân, hy thiên thảo, ké đầu ngựa, ngư tinh thảo mỗi vị 16g, mạch môn 12g và chi tử 8g. Cách dùng: Đem thuốc sắc với 5 chén nước cho đến khi cạn còn 1 nửa. Chia làm 3 lần uống trong ngày.
 

Chữa viêm xoang mãn tính

 
Chuẩn bị: Kim ngân, sinh địa và ké đầu ngựa mỗi vị 16g; Huyền sâm, mạch môn, hoàng cầm và đan bì ( mỗi vị 12g); Trần bì 8g, cách dùng: Sắc uống tương tự như bài thuốc trên.
 

Chữa tiêu chảy

 

Tac-dung-cua-kim-ngan-hoa
 
Chuẩn bị: 10 – 12g cành và lá kim ngân.Cách dùng: Sắc lấy nước đặc uống hoặc cô đặc thành cao với số lượng lớn để dùng dần.
 

Thông tiểu

 
Chuẩn bị: 6g kim ngân hoa và 3g cam thảo, Cách dùng: Rửa sạch 2 vị thuốc đã chuẩn bị, bỏ vào siêu sắc với 200ml nước, sắc cạn còn 100ml thì ngưng. Gạn uống làm 2 – 3 lần trong ngày.
 

Chữa cảm cúm

 
Cách 1: Chuẩn bị các vị gồm 4g kim ngân, 2g mạn kinh, cam thảo đất, sài hồ nam, lá tía tô, kinh giới mỗi vị 3g và 3 lát gừng tươi. Sắc lấy nước để nguội bớt, uống khi còn ấm. 
 
Cách 2: Chuẩn bị 3g cam thảo và 6g kim ngân hoa. Cho cả hai vào siêu, đổ thêm 200ml nước sắc cạn còn một nửa. Gạn lấy nước thuốc chia làm 2 -3 lần uống.
 

Chữa bệnh sởi

 
Chuẩn bị: Kim ngân hoa và cỏ ban dạng tươi mỗi loại 30g. Cách dùng: Đem cả hai giã nhỏ, hòa thêm với 100ml nước đun sôi để nguội. Lọc bã lấy nước uống.
 

Chữa đau họng, má chàm bàm (quai bị )


Chuẩn bị: Kim ngân 16g; Bạc hà và cam thảo ( mỗi vị 4g ); Cát cánh và tinh giới tuệ ( mỗi vị 8g); Ngưu bàng tử và liên kiều ( mỗi vị 12g), đậu xị (18g). Cách dùng: Tất cả gộp thành 1 thang sắc uống.
 

Chữa viêm phúc mạc, viêm ruột thừa

 
Chuẩn bị: Kim ngân (120g); Đương quy và huyền sâm ( mỗi vị 80g); Địa du và mạch môn ( mỗi vị 40g); Hoàng cầm 16g; Cam thảo ( 12g ); Ý dĩ nhân ( 20g ).Cách dùng: Sắc thuốc uống mỗi ngày 1 thang, để nguội rồi uống giúp làm giảm triệu chứng viêm ruột thừa, viêm phúc mạc.
 

Chữa Dị ứng, cảm mạo phong nhiệt

 
Chuẩn bị: 8g kim ngân, 5g cát cánh, 4g kinh giới, 8g liên kiều, 5g bạc hà, 4g đạm trúc diệp, 5g ngưu bàng tử, 4g đạm đậu xị. Cách dùng: Tán thuốc thành bột mịn, mỗi lần uống 12g x 2 lần/ngày.
 

Chữa mụn nhọt sắc đỏ chuyển thành đen

 
Chuẩn bị: 80g cành và lá kim ngân, 40g cam thảo, 160g hoàng kỳ, 1 lít rượu trắng ngon. Cách dùng: Thái nhỏ các vị thuốc, đem chưng với rượu trong khoảng 3 tiếng. Vớt bỏ bã, lấy nước uống dần.
 

Chữa ung nhọt mới phát

 
Chuẩn bị: 500g hoa kim ngân, 80g đương quy. Cách dùng: Đầu tiên, sắc hoa kim ngân với 10 chén nước cho đến khi cạn còn 2 chén. Tiếp tục cho đương quy vào sắc còn 1 chén thì gạn ra uống.
 

Điều trị nhọt độc, phát bối 

 
Chuẩn bị: 160g kim ngân, 40g cam thảo. Cách dùng: Cam thảo sao thơm. Sau đó đem cả 2 tán thành bột. Mỗi lần sử dụng lấy 16g đem sắc với hỗn hợp gồm 1 chén rượu và 1 chén nước. Sắc cạn còn 1 chén, vớt bỏ bã. Uống thuốc khi còn ấm.
 

Chữa tà khí ở Phế vệ

 

Sốt không ớn lạnh, hay khát nước vào sáng sớm. Chuẩn bị: Hoa kim ngân và liên kiều mỗi vị 40g; Khổ cát cánh, bạc hà, ngưu bàng tử ( mỗi vị 24g ); Cam thảo (20g), Trúc diệp và kinh giới tuệ (mỗi vị 16g ); Đạm đậu xị (20g).Cách dùng: Tất cả đem tán thành bột dùng dần. Mỗi lần uống 24g.

 

Tac-dung-cua-kim-ngan-hoa

 

Trị sưng đau và viêm vú do tắc sữa

 
Chuẩn bị: 10g kim ngân, 10g cam thảo, 10g hoàng kỳ, 10g đương quy, 1/2 chén rượu. Cách dùng: Hoàng kỳ đem nướng mật rồi cho vào siêu sắc cùng các vị còn lại. Uống ngày 1 thang.

Chữa sung huyết, chảy máu do nhiễm khuẩn

 
Chuẩn bị: Kim ngân hoa 20g, liên kiều, bồ công anh, hoa hòe và trắc bá diệp mỗi vị 12g, chi tử sao 10g, cỏ nhọ nồi 16g. Cách dùng: Sắc uống 1 thang mỗi ngày
 

Chữa ngứa ngoài da ở trẻ nhỏ

 
Chuẩn bị: Cây kim ngân 200g, lấy cả thân, lá, hoa và quả. Cách dùng: Rửa sạch kim ngân rồi nấu với nửa lít nước. Đun sôi kỹ khoảng 15 phút. Để nước nguội còn hơi âm ấm lấy tắm hoặc lau ở vùng da bị mẩn ngứa của trẻ. Thực hiện đều đặn 1 – 3 lần mỗi ngày để bé bớt ngứa và cảm thấy dễ chịu hơn.
 
 

Những điều cần lưu ý khi sử dụng kim ngân

 
 
Lá kim ngân chứa saponin – một loại chất độc kém được cơ thể hấp thu nên hầu như không gây hại. Mặc dù vậy bạn cũng nên thận trọng thông qua ý kiến thầy thuốc, bác sĩ nếu đang mang thai, chuẩn bị mang thai hoặc còn đang cho con bú.
 
Liều dùng của các vị thuốc trong bài có thể được điều chỉnh cho phù hợp với lứa tuổi, tình trạng bệnh của mỗi người. Vì vậy trước khi dùng thuốc bạn nên tới các phòng khám, cơ sở y tế có chuyên môn về y học cổ truyền để được khám và kê đơn thuốc phù hợp.
 
Trường hợp có cơ địa dị ứng, nhạy cảm nên thận trọng khi dùng kim ngân. Các thầy thuốc Đông y cũng khuyến cáo, những người chuẩn bị được phẫu thuật cần ngưng dùng kim ngân trước đó ít nhất 2 tuần. 
 

Tin nổi bật cùng chuyên mục