Kinh hoàng sức 'tàn phá' của virus corona khi xâm nhập vào cơ thể con người

Mặc dù giới khoa học chưa hiểu nhiều về chủng virus corona mới gây dịch COVID-19, nhưng các bác sĩ tin rằng căn bệnh này gây tổn thương nhiều cơ quan quan trọng trong cơ thể người và gây nhiều đau đớn.
Minh Tú Minh Tú

COVID-19 gây ra Hội chứng hô hấp cấp nặng

 
Theo tạp chí National Geographic, khác với các chủng virus corona gây bệnh cảm cúm thông thường, các chủng corona gây bệnh SARS (Hội chứng hô hấp cấp nặng), MERS (Hội chứng hô hấp Trung Đông) và COVID-19, vốn lây từ động vật sang người, có sức tàn phá mạnh hơn hẳn.
 
Virus corona chủng mới- 'hung thần' tàn phá cơ thể người ở mức độ nào?
Virus corona chủng mới có màu cam (Ảnh: NIAID)
 
Bên cạnh tên gọi chung theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) là COVID-19, nó còn có tên khoa học là  SARS-CoV-2, tức virus corona 2 gây Hội chứng hô hấp cấp nặng. Nhận định của nhóm nghiên cứu virus corona (CSG) thuộc Ủy ban Quốc tế về phân loại virus (ICTV) cho biết, virus mới xuất hiện ở Trung Quốc có liên hệ với chủng gây dịch SARS hồi năm 2003.
 
Theo WHO, SARS là một chủng virus khá độc với tỉ lệ gây tử vong có thể lên đến 15%. Các nhà khoa học đưa ra giải thích về tác động của virus corona trên cơ thể người, dựa  trên các nghiên cứu mới về COVID-19 và những hiểu biết về SARS, MERS để thấy mức đô ảnh hưởng tới sức khỏe. 

Sát thương trầm trọng hai lá phổi

 

Về cơ bản, dịch COVID-19 bắt đầu và kết thúc đều ở phổi, bởi họ virus corona chủ yếu gây ra bệnh đường hô hấp. Con đường lây nhiễn chủ yếu do người nhiễm ho hoặc hắt hơi, làm văng những hạt dịch lỏng chứa virus sang người bên cạnh.
 
Về triệu chứng ban đầu khi nhiễm virus corona cũng giống như các bệnh cúm thông thường. Bệnh nhân có thể phát sốt, ho, rồi tiếp tục tiến triển thành viêm phổi hoặc nặng hơn. Theo quan sát của WHO cho thấy, căn bệnh này thường tấn công phổi theo 3 giai đoạn: Đầu tiên là xâm nhập tế bào, hình thành nên ổ virus, tiếp theo là gây rối loạn hệ miễn dịch (ví dụ hội chứng bão cytokine); và cuối cùng là gây tổn thương phổi.
 
Tuy nhiên, không phải bệnh nhân nào cũng trải qua cả 3 giai đoạn, chỉ có khoảng 25% bệnh nhân SARS bị suy hô hấp, biểu hiện chính của bệnh nặng. Cũng tương tự, dữ liệu sơ bộ cho thấy COVID-19 gây triệu chứng nhẹ ở 82% bệnh nhân, số còn lại bị nặng hoặc nguy kịch. Chuyên gia về virus của ĐH Maryland (Mỹ), giáo sư Matthew B.Frieman, quan sát thấy bệnh COVID-19 cũng tiến triển như SARS.
 
Giai đoạn 1, virus tấn công dồn dập tế bào phổi và chủ yếu là lớp tế bào cilia bảo vệ tế bào niêm dịch. Khi mất đi lớp bảo vệ đó, đường hô hấp sẽ bị chất bẩn, dịch lỏng và virus tràn ngập. Giáo sư Frieman cho hay, cách thức tấn công này khiến nhiều bệnh nhân COVID-19 bị viêm cả hai lá phổi, đi kèm triệu chứng khó thở.
 
Virus corona chủng mới- 'hung thần' tàn phá cơ thể người ở mức độ nào?
Hình ảnh của virus corona chủng mới dưới kính hiển vi truyền qua (TEM) (Ảnh: NIAID)
 
Tiếp tục là giai đoạn 2, trước sự xâm nhập của virus, cơ thể con người phản ứng bằng cách tăng cường tế bào miễn dịch đến phổi, khắc phục những tổn thương. Giai đoạn này, nếu hoạt động đúng thì sự xâm nhập sẽ được kiểm soát và chỉ giới hạn ở bộ phận nhiễm virus. Tuy nhiên, đôi khi tế bào miễn dịch bị kích thích quá mức, chúng sẽ giết tất cả trên đường đi, không phân biệt virus hay mô khỏe mạnh.
 
"Bệnh nhân càng bị tổn thương hơn bởi chính hệ miễn dịch của họ. Các chất bẩn càng tích tụ trong phổi khiến tình trạng viêm thêm xấu đi", giáo sư Frieman giải thích.
 
Đến giai đoạn 3, tổn thương tiếp tục lan rộng và có thể dẫn đến suy hô hấp. Trường hợp bệnh nhân may mắn thoát khỏi "móng vuốt" này thì phổi của họ cũng đã bị tổn thương vĩnh viễn với những lỗ thủng nhìn như "tổ ong". Đây là đặc điểm của SARS, và bệnh nhân COVID-19 cũng bị tương tự.
 

Gây hại đường tiêu hóa, gan và thận

 

Đặc điểm đối với bệnh nhân nhiễm dịch SARS và MERS, có gần 1/4 trường hợp bị tiêu chảy. Các chủng virus này có thể thâm nhập các tế bào ở ruột non và đại tràng, tạo thành ổ virus và dẫn đến tổn thương (gây tiêu chảy). Hiện, khoa học chưa rõ dịch COVID-19 có thâm nhập kiểu này không, tuy nhiên 2 nghiên cứu đăng trên tạp chí New England Journal of Medicine và trang medRxiv phát hiện nó tồn tại trong phân người. Dấu hiệu này cho thấy đây cũng có thể là nguồn lây lan, dù chưa chắc chắn. Không nằm ngoài vùng "phủ sóng", khi chủng virus corona gốc động vật tấn công hệ hô hấp, lá gan thường cũng là "nạn nhân".
 
Các bác sĩ cũng đã chứng kiến tổn thương gan ở bệnh nhân SARS, MERS và COVID-19, đa số là nhẹ nhưng nếu nặng có thể dẫn tới suy gan.
 
Virus corona chủng mới- 'hung thần' tàn phá cơ thể người ở mức độ nào?
Virus corona cũng có thể xâm nhập và gây hại đến các bộ phận khác như gan, phổi, thận
 
"Một khi virus đã đi vào đường máu, chúng có thể bơi đến bất cứ bộ phận nào trong cơ thể. Gan lại là bộ phận quan trọng của hệ tuần hoàn. Men gan cao là dấu hiệu cảnh báo", chuyên gia Anna Suk-Fong Lok của ĐH Michigan (Mỹ) giải thích.
 
Một khi gan, phổi đã suy thì thận của bệnh nhân đó nhiều khả năng cũng bị ảnh hưởng. Có khoảng 6% bệnh nhân SARS và 25% bệnh nhân MERS bị tổn thương thận cấp và COVID-19 cũng có biểu hiện tương tự theo các nghiên cứu ban đầu. Dù đây không phải là biến chứng thường gặp, nhưng lại rất nguy hiểm. Nghiên cứu trên tạp chí Kidney International vào năm 2005 công bố, khoảng 91,7% bệnh nhân SARS bị suy thận cấp không qua khỏi.
 
Theo giáo sư Kar Neng Lai, ĐH Hong Kong, suy thận cấp ở bệnh nhân SARS không hẳn do virus trực tiếp gây ra. Nó có thể là một loạt nhiều yếu tố như huyết áp thấp, nhiễm trùng huyết, thuốc kháng sinh, suy đa phủ tạng do hội chứng bão Cytokine…

Chưa xác định sự lây nhiễm của virus corona chủng mới từ mẹ sang con

 

Trước đó, từng có thông tin 2 em bé sơ sinh ở Vũ Hán nhiễm virus corona không lâu sau chào đời. Các nghi vấn được đặt ra, xoay quanh khả năng mẹ có thể lây virus cho con trong bụng hoặc qua sữa không. Tuy nhiên, trên thực tế, đường lây từ mẹ sang con không được quan sát thấy trong các nghiên cứu về SARS và MERS.
 
Trong khi đó, nhà virus học Angela Rasmussen (ĐH Columbia, Mỹ) cho hay, có nhiều cách một em bé có thể nhiễm virus corona, chẳng hạn như sinh ra trong một bệnh viện nhiều người nhiễm.
 
Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí uy tín The Lancet hôm 13/2, cho thấy virus corona không truyền từ mẹ sang con. Nhóm khoa học theo dõi 9 phụ nữ nhiễm COVID-19 ở Vũ Hán và không phát hiện em bé nào sinh ra bị nhiễm. Tuy nhiên, nghiên cứu này cũng không loại trừ hẳn khả năng lây nhiễm trong quá trình mang thai, nó cho thấy cần phải thận trọng khi đưa ra dự đoán về căn bệnh.
 

Những điều cần biết về sự nguy hiểm của virus Corona - VTC1
 

Tin nổi bật cùng chuyên mục