Mang thai 3 tháng đầu các mẹ bầu cần ăn gì và kiêng gì?

Trong giai đoạn mang thai 3 tháng đầu việc bổ sung dinh dưỡng vô cùng quan trọng. Nó không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sự hình thành và phát triển của thai nhi mà còn giúp mẹ bầu có một sức khỏe tốt nhất.
SKCĐ SKCĐ
Mang thai 3 tháng đầu nên kiêng gì là thắc mắc chung của rất nhiều mẹ bầu, đặc biệt là những người mang thai lần đầu. Khi vừa phát hiện que thử thai hiện lên hai vạch, mẹ sẽ nhận được vô số lời khuyên từ người thân, bạn bè về việc kiêng cái này cái kia. Vậy nhưng kiêng khem như thế nào cho đúng, để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé? Bác sĩ Trần Vũ Quang, Bệnh viện Phụ sản Trung Ương sẽ giải đáp vấn đề này.
 

Bà bầu nên ăn gì khi mang thai 3 tháng đầu?


Trong 3 tháng đầu, thai phụ chỉ cần tăng 0,9 kg tới 2,3 kg. Riêng các mẹ đã béo phì thì không nên để tăng cân. Đây là giai đoạn cơ thể mẹ sẽ có những biến đổi sinh lý để thích nghi, đồng thời là thời gian quan trọng cho sự phát triển não bộ và hệ thần kinh của bé. Vì vậy dù mẹ kém ăn nhưng cũng phải chú ý tăng thêm lượng chất đạm, nhất là những protein chất lượng cao dễ tiêu hóa, dễ hấp thu như: trứng, sữa các loại, các loại thịt gia cầm, cá và đậu…
 
Thai phụ cần lưu ý ăn đủ bữa trong ngày: 3 bữa chính + 3 bữa phụ.
 
Sau 3 tháng đầu thai kỳ người mẹ mới hết buồn nôn, ăn ngon miệng, thèm ăn vặt. Đây là giai đoạn mẹ dễ dàng tăng tốc để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cao hơn. Vì thế cơ thể mẹ cần thêm năng lượng, song không phải chỉ ăn nhiều hơn về số lượng, mà nên chú trọng những chất dinh dưỡng cần thiết như:
 
Chất đạm (protein): Có nhiều trong thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu đỗ… giúp phát triển các tế bào mô của thai (bao gồm cả tế bào não), giúp cho tuyến vú và mô tử cung của mẹ phát triển suốt thai kỳ, đồng thời tăng thể tích tuần hoàn của mẹ. Thai phụ cần bổ sung thêm 10-18g protein mỗi ngày (tương đương 50-100 gr thịt cá tùy loại, 100-180 gr đậu hũ, hay 1-2 ly sữa mỗi ngày).

Chất sắt: Có nhiều trong thịt, gan, tim, cật, rau xanh và các loại hạt… giúp tăng thể tích máu và phòng ngừa thiếu máu. Nếu thai phụ thiếu máu sẽ làm giảm lực co bóp của tử cung khi chuyển dạ, giảm lượng sắt dự trữ của em bé trong 6 tháng đầu đời. Vì thế thai phụ cần bổ sung thêm ít nhất 15gr sắt mỗi ngày.

Canxi: Có nhiều trong sữa, trứng, tôm, cua, cá, rau xanh, đậu đỗ… giúp hoạt động hệ thần kinh và đông máu bình thường cho mẹ, hình thành hệ xương và răng vững chắc cho bé. Nếu thiếu canxi mẹ dễ bị vọp bẻ, đau nhức xương, bé có thể bị còi xương ngay trong bụng mẹ.

Acid folic (vitamin B9): Giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh cho trẻ, tật nứt đốt sống trong bào thai. Vitamin này có trong các loại rau màu xanh thẫm như rau muống, cải xanh, súp lơ xanh, cải bó xôi, ngũ cốc hoặc một số loại hạt như vừng, lạc… Ngoài ra acid folic còn có trong thịt gia cầm và nội tạng động vật như gan, tim…

Vitamin D: Có trong trứng, sữa và ánh nắng mặt trời. Ngay từ trong bào thai, bé cần phát triển hệ xương và hình thành mầm răng sữa, vì vậy ngoài việc bổ sung thực phẩm nhiều canxi, người mẹ phải kết hợp phơi nắng để tăng cường vitamin D giúp hấp thu canxi tối ưu. Thai phụ cần phơi nắng khoảng 15 phút mỗi ngày (tránh ánh nắng quá gay gắt), nên để ánh nắng chiếu trực tiếp vào cơ thể, không nên đeo găng tay, đi vớ và cũng không nên phơi nắng sau cửa kính.

Vitamin C: Giúp hỗ trợ phát triển xương sụn, cơ và mạch máu cho bào thai, tạo bánh nhau bền chắc. Nó cũng là một chất chống oxy hóa giúp người mẹ tăng cường sức đề kháng. Vitamin C có trong các loại rau xanh, trái cây…
 
Mang thai 3 tháng đầu các mẹ bầu cần ăn gì và kiêng gì.
Mẹ bầu nên bổ sung thêm đạm.

Mang thai 3 tháng đầu nên kiêng gì?

 
Đu đủ: Trong đu đủ xanh và đu đủ chưa chín hẳn, có chứa rất nhiều enzym và mủ có thể gây ra các cơn co thắt tử cung, dẫn đến sẩy thai đặc biệt là trong 3 tháng đầu tiên của thai kỳ. Chính vì vậy, mẹ bầu tuyệt đối không nên ăn đu đủ xanh và đu đủ chưa chín nhé, chỉ nên ăn đu đủ đã chín cây hoàn toàn vì nó có rất nhiều dưỡng chất tốt cho phụ nữ mang thai và cần thiết cho sự phát triển của em bé khi mới chào đời.
 
Thơm (dứa): Trong quả thơm có chứa thành phần bromelain có tác dụng làm mềm tử cung, kích thích co bóp tử cung và sản xuất các chất gây phá thai. Không những thế, thơm là loại quả có tính nóng, có thể gây ra các Dị ứng thưởng gặp như nổi mẩn ngứa, nóng ran người, các chứng táo bón,… không tốt cho sức khỏe mẹ bầu; Tuy nhiên, với những tác dụng như thế, khi có dấu hiệu chuyển dạ mẹ bầu nên ăn nhiều thơm và uống nhiều nước ép thơm để thuận lợi trong quá trình sinh nở nhé.
 
Nhãn: Nhãn là một loại quả có tình nóng, nếu mẹ bầu ăn nhiều nhãn trong thời kỳ mang thai sẽ dễ dẫn đến chứng táo bón, mẩm ngứa dị ứng, khiến da dễ bị sạm, nám, gây xáo trộn quá trình phát triển bình thường của thai nhi và không tốt cho sức khỏe mẹ bầu.
 
Thực phẩm tái, sống: Như thịt tái, cá sống ăn mù tạt, các món ăn được chế biến bằng phương pháp tái chanh, trứng tái sống, sốt mayonnaise… bởi những thực phẩm này có thể chứa ký sinh trùng toxoplasmosis mà nếu mẹ bầu ăn phải trong 3 tháng đầu có thể gây sảy thai, thai chết lưu hoặc các biến chứng nguy hiểm khác khó có thể lường trước được.
 
Các loại cá chứa thủy ngân: Các loại cá chứa thủy ngân điển hình như: cá mập, cá kiếm, cá thu, cá kình; Trong thời gian mang thai, nếu mẹ bầu ăn nhiều các loại cá này, nạp vào cơ thể mộ lượng lớn thủy ngân sẽ khiến thai nhi chậm phát triển, gây ra các tổn thương não, ảnh hưởng đến quá trình phát triển toàn diện của bé khi chào đời.
 
Rượu, đồ uống có gas: Mẹ bầu nên tuyệt đối không nên uống rượu, các thức uống chứa cồn, đồ uống có gas vì nó có thể gây ra các dị tật bẩm sinh cho thai nhi hết sức nguy hiểm. Theo nhiều nghiên cứu nếu mẹ bầu uống quá nhiều rượu trong thời kỳ mang thai thì thai nhi sinh ra rất dễ bị các tổn thương thần kinh và có nguy cơ mắc bệnh đao rất cao.
 
Thực phẩm có chứa vi khuẩn listeria: Cụ thể là thịt muối, pho mát mềm, sữa chưa được tiệt trùng; Khi ăn các thực phẩm này, mệ bầu rất dễ bị nhiễm khuẩn listeria do lúc này hệ miễn dịch và sức đề kháng của mẹ bầu khá yếu. Listeria đi qua nhau thai có thể khiến thai nhi bị nhiễm trùng, đe dọa đến tính mạng. Không những thế nó còn có thể khiến mẹ bầu bị sảy thai.
 
Cà phê: Trong thời gian mang thai, đặc biệt là 3 tháng đầu của thai kỳ, mẹ bầu không nên uống cà phê vì nó có thể gây ran guy cơ sảy thai; Không những thế, trong cà phê có chứa cafein, nó sẽ đi qua nhau thai và làm rối loạn quá trình phát triển, gây ra những ảnh hưởng không tốt cho thai nhi.
 
Khoai tây mọc mầm: Khoai tây là thực phẩm dinh dưỡng, tuy nhiên nếu khoai tây đã mọc mầm thì mẹ bầu lại không nên ăn vì trong khoai tây đó có chứa độc tố solaninne, chất độc này nếu tích tụ trong cơ thể sẽ khiến thai nhi bị dị tật dị dạng rất nguy hiểm.

Mang thai 3 tháng đầu các mẹ bầu cần ăn gì và kiêng gì.
Mẹ bầu nên kiêng đu đủ

Những hành động nên kiêng trong 3 tháng đầu

 
Bên cạnh việc ăn uống hay chuyện "chăn gối", bác sĩ Quang cũng cho biết mẹ bầu 3 tháng đầu nên hạn chế các hành động dưới đây:
 
Leo trèo, bê vác vật nặng để tránh làm ảnh hưởng tới thai nhi.
 
Cúi gập người lên xuống để tránh tình trạng bị hoa mắt, chóng mặt do hiện tượng máu tụ lên não.
 
Ngồi bắt chéo chân để tránh tình trạng máu khó lưu thông xuống chân, gây tê chân. Bên cạnh đó, bắt chéo chân thường xuyên và quá lâu khi mang thai còn có thể làm giãn tĩnh mạch.
 
Đứng quá lâu một tư thế hay đứng lên, ngồi xuống đột ngột.
 
Tiếp xúc với các hóa chất độc hại như: Thuốc xịt muỗi, thuốc đuổi côn trùng, hóa chất làm đẹp, hóa chất tẩy rửa,…“
 
Để chuẩn bị cho một thai kì tốt cần khám tiền sản trước đó cho cả vợ lẫn chồng để sàng lọc những dị tật về nhiễm sắc thể hoặc sàng lọc những bệnh lây nhiễm từ mẹ sang con hoặc những bệnh lây nhiễm qua đường tình dục. Đặc biệt, là tiêm vắc xin đầy đủ trước khi quyết định mang thai. Và có một chế định dinh dưỡng cũng như tập luyện hợp lý để chuẩn bị cho lần thai kì được tốt nhất", bác sĩ Quang chia sẻ.


Ánh Nguyệt (t/h)

Tin nổi bật cùng chuyên mục