Những người phụ nữ vắt ruốc nuôi gia đình

Nói đến “ vắt ruốc” nhiều người nghe ra lạ, nhưng đây lại là một trong những công việc chính để mưu sinh kiếm sống hằng ngày của chị em phụ nữ miền biển Thạch Kim, Lộc Hà, Hà Tĩnh.    

Cơ cực vắt ruốc biển

Về làm dâu quê biển, những ngày đầu tôi vẫn còn xa lạ với những công việc hằng ngày của chị em nơi đây. Mỗi sáng thức giấc, nhìn mẹ chồng tất tả bước vội không kịp ăn bữa sáng để đón đầu những con thuyền kịp mua đi bán lại những mớ cá, khay tôm, tôi thấu hiểu nỗi nhọc nhằn của những người phụ nữ miền biển.

Sau mỗi ngày đi làm về, người mẹ chồng đầy mùi tôm cá, mẹ vẫn thường đùa đó là “hương vị” biển, tôi thấy trên gương mặt mẹ luôn toát lên nụ cười tươi như không hề biết đến những vất vả, lo toan đời thường. Thời gian gần đây, mua bán cá ở cảng khó khăn, mẹ và nhiều chị em thôn Long Hải tập trung sang công việc vắt ruốc.

nhung nguoi phu nu vat ruoc nuoi gia dinh
Chị Vân ngồi vắt ruốc că ngày cho thu nhập từ 50-200 nghìn đồng nuôi cả nhà 5 miệng ăn

Vắt ruốc ít người biết đến, nhưng đây là một trong những công việc chính, nhiều chị em nuôi sống cả nhà bằng chính công việc này. Khi những đoàn tàu chơ đầy con ruốc trở về từ khơi xa, chị em lại xắn quần, đeo bao tay đến các cơ sở kinh doanh hải sản để vắt ruốc.

Những con ruốc tươi sau khi bỏ vào máy xay lên thì đổ vào thùng và chị em dùng những chiếc khăn sạch, hoặc những chiếc túi may bằng vải để ruốc xay vào vắt ra thành tinh ruốc. Những tinh ruốc này đưa ra phơi nắng đem đi tiêu thụ trên các thị trường trong và ngoài nước.

Không phải người nào cũng theo được công việc vắt ruốc, bởi phải dùng tay và toàn lực cơ thể để vặn ruốc, phải ngồi cả ngày. Mỗi lần đi làm về người chị em đầy mùi ruốc, mùi bám trên người, trên tóc tắm gội rửa vẫn không hết mùi. Nhiều chị thì bị đau vai gáy, đốt sống cổ, bại lưng vì ngồi một chỗ, một tư thế.

“ Cô ơi, chúng tôi không có nghề gì làm nên mới làm cái nghề vắt ruốc này. Nói là công việc nhẹ không phải gánh vác nhưng ngồi vắt được nó phải gồng mình lên, dốc hết sức lực để vắt kiệt cái tinh ruốc. Có những ngày hai bàn tay rộp phồng lên, tứa máu mặc dù đã đeo bao tay”, chị Nguyễn Thị Phượng, thôn Long Hải chia sẻ.

Chị Lê Thị Huệ (45 tuổi, thôn Xuân Hải, Thạch Bằng ) tâm sự : “ có lẽ vắt ruốc là công việc cơ cực nhất, chỉ biết ngửi mùi ruốc và hai tay làm như một cái máy liên tục thì mới kiếm được đồng tiền về nuôi chồng con. Mỗi lần ngồi rồi đứng dậy đầu choáng váng, lưng cứng đơ, chân xo lại. Chị em tui vất vả lắm cô ơi, nhưng không biết làm công việc gì nữa cô ạ”.

nhung nguoi phu nu vat ruoc nuoi gia dinh
Các chị đội nắng phơi ruốc

Chị Huệ , người gầy guộc, già so với tuổi, 17 năm theo công việc vắt ruốc. Chồng ở nhà hèn yếu không còn khả năng lao động, một mình chị nuôi cả 4 đứa con ăn học. Cháu đầu nghỉ học sớm đi làm thuê, còn lại các cháu đang đi học cấp một, hai. Nhà thì ở tạm bợ, mưa chưa đến thì đã dột, mỗi lần trời mưa ngồi ăn cơm hay nằm ngủ là phải lấy ni lông che phía trên mái nhà. Ước mơ của chị là có tiền sửa soạn lại căn nhà ổn định. Nhưng với công việc chị đang làm thì đến ăn còn chưa đủ không dám nói đến việc sửa nhà.

Đáng thương hơn, hoàn cảnh chị Nguyễn Thị Văn ( thôn Long Hải, Thạch Kim), một mình vắt ruốc nuôi chồng đau bệnh phổi nặng và 3 đứa con còn tuổi ăn học. Căn nhà chị ở cũng tạm bợ gọi là nhà nhưng như túp lều có chui ra chui vào của cả gia đình, bản thân chị cũng bị bệnh Thoát vị đĩa đệm “ tui trong người nhiều bệnh nhưng cũng phải lăn ra làm để kiếm cái ăn cái mặc cho cả nhà. Chồng bệnh tật mấy năm nay không làm được gì, con còn nhỏ đi học, nhiều lúc nghĩ thân phận đàn bà sao mà khổ cực, cũng khồn có gì làm nữa nên mới đi vắt ruốc, vất lắm chị ơi”.

Mỗi ngày các chị vắt bình quân được 50 nghìn đến 300 nghìn đồng. Mùa ruốc chính từ tháng 8 đến tháng 12 , còn những thời gian còn lại thì ruốc về rải rác. Vắt mỗi thùng 20 lít được 25 nghìn đồng. Thời gian làm có khi từ sáng sớm đến chiều, cũng có khi từ 4 giờ chiều đến 2 giờ sáng. Ngày nào, buổi nào làm lấy tiền buổi đó, ngày đó.

nhung nguoi phu nu vat ruoc nuoi gia dinh
Oằn mình vắt ruốc

Đội nắng phơi ruốc

Ngồi vắt ruốc đã thấy cơ cực, nhìn những người đứng nắng cả ngày phơi ruốc còn cơ cực hơn. Để có được thành phẩm ruốc thơm ngon thì ngoài công đoạn nhờ vào những đôi bàn tay mềm dẻo của các chị, còn phải nói đến các chị “ bán thân” giữa trời nắng cháy.

Các chị phải đứng giữa nắng để đảo ruốc liên tục, cho con ruốc mịn đều, mùi thơm dậy, nếu để lâu không đảo liền tay thì ruốc dễ bị hỏng, không có mùi thơm. Cũng rất may mắn cho chị em, các chủ cơ sở làm hải sản luôn tạo điều kiện cho chị em làm việc thoải mái, không chèn ép công việc, không hạch sách nếu các chị có lỡ không hoàn thành như ý muốn của chủ.

Anh Lương ( chủ cơ sở kinh doanh hải sản Lương Tuyết ) cho biết : “Chúng tôi luôn để các chị tự ý thức làm, không giám sát làm các chị không được tự nhiên, thoải mái. Tôi không từ chối chị khi các chị đến xin làm. Từ làm cá đến làm ruốc ai có nhu cầu công việc thì tôi luôn tiếp nhận khi hàng về. Ở đây nhiều chị làm cả ngày đêm, chúng tôi không bắt buộc, các chị tự nguyện làm. Họ cũng vì cuộc sống mưu sinh cả, nhưng tiền công thì chúng tôi trả đều đặn hằng ngày.

nhung nguoi phu nu vat ruoc nuoi gia dinh
Công việc vắt ruốc khá mệt nhọc

Chị em ở đây vất vả, cơ cực, chồng thì ốm yếu bệnh tật, có những chị cũng không may mắn lấy phải chồng nghiện rượu chè, lười biếng. Nói chung, họ chịu khó làm để nuôi sống cả nhà”.

Chị Phan Thị Mai, chủ tịch Hội LHPN xã Thạch kim cho biết : “Xã Thạch Kim có 1644 Hội viên phụ nữ, chủ yếu làm nghề buôn bán cá mắm. Số chị em làm công việc vắt ruốc thì khoảng 50 đến 100 chị. Các chị cũng có hoàn cảnh khó khăn, nhiều chị chồng không có khả năng lao động nữa lại nuôi con ăn học nên cuộc sống rất vất vả”.

Tại Thạch Kim, có một số cơ sở kinh doanh mắm ruốc, hải sản lớn như Hải Phượng , Loan Kính, Lương Tuyết… tạo điều kiện cho hàng trăm công nhân làm đều đặn trong năm.

Tuy nhiên, thời gian vừa qua do sự cố môi trường, một số cơ sở buôn bán chậm hơn, có cơ sở kinh doanh mắm ruốc không được đền bù, chủ cơ sở lao đao trong việc lấy lại nguồn vốn đã mất để tiếp tục kinh doanh.

Tin nổi bật cùng chuyên mục