Những phát minh mới của y học thế giới

Chúng ta hy vọng những phát minh y học sẽ làm thay đổi ngành y trong tương lai gần và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho con người. Qua đó, giúp con người có thể sẵn sàng đối diện với những căn bệnh hiểm nghèo đến ngày nay y học vẫn đang bó tay. Sức Khoẻ Cộng Đồng số 24 và 25/2018 trân trọng giới thiệu tới độc giả 10 phát minh y học hứa hẹn trong tương lai.
Chi Nguyễn Chi Nguyễn
nhung phat minh moi cua y hoc the gioi
Công nghệ mới cho phép "liên lạc" trực tiếp giữa thiết bị theo dõi glucose liên tục và bơm insulin để ổn định đường huyết.

1. Ra đời hệ thống cấp insulin chu trình khép kín

Hệ thống cấp insulin chu trình lai khép kín (HCIDS) được ví như tuyến tụy nhân tạo đầu tiên trên của nhân loại. Nó có thể cấp insulin theo chu trình lai khép kín cho người mắc bệnh đái tháo đường týp 1. HCIDS đã được Cơ Quan quản lý Thực & Dược phẩm Mỹ (FDA) chấp thuận cuối năm 2016. Công nghệ mới này cho phép “liên lạc” trực tiếp giữa thiết bị theo dõi glucose liên tục và bơm insulin để ổn định đường huyết. Nó có thay cho mô hình “chu trình mở” đòi hỏi bệnh nhân phải sử dụng thông tin từ màn hình glucose liên tục mới xác định được lượng insulin cần tiêm. Dự kiến, công nghệ này sẽ được đưa vào ứng dụng năm 2018 và được nhiều hãng bảo hiểm cam kết thanh toán, mở đường cho ra đời nhiều công nghệ tương tự dùng cho nhóm bệnh nhân đái tháo đường týp 2.

2. Hệ thống điều trị chứng ngưng thở tắc nghẽn

Ngưng thở khi ngủ là rối loạn giấc ngủ phổ biến, tác động đến 21 triệu người Mỹ và là thủ phạm làm tăng bệnh huyết áp cao, tim mạch và đột qụy. Trong khi thiết bị có tên máy áp lực dương liên tục (CPAP) là thiết bị “vàng” trong điều trị căn bệnh này nhưng lại có hơn 40% bệnh nhân ngưng thở khi ngủ từ chối sử dụng. Để khắc phục, người ta đã cho ra đời nhiều phương pháp điều trị thay thế, trong đó có thiết bị cấy ghép, tạo kích thích để mở rộng đường khí thở chính trong khi đang ngủ. Nó được điều khiển bởi một thiết bị từ xa hay miếng dán mang trên người. Công nghệ hoạt động như máy điều hòa nhịp tim, giúp đồng bộ không khí vào nhờ hoạt động của lưỡi, cảm biến thở và đầu dẫn kích thích chạy bằng pin. Qua thử nghiệm lâm sàng, Neuromodulation (hệ thống điều trị chứng ngưng thở tắc nghẽn) hoạt động hiệu quả, giúp mang lại giấc ngủ ngon hơn.

3. Liệu pháp gen trị bệnh võng mạc di truyền

Năm 2018, FDA sẽ phê duyệt liệu pháp gen mới điều trị bệnh võng mạc do di truyền. Việc cung cấp một gen mới cho các tế bào đích thông qua các “véctơ” virus sẽ cải thiện thị lực ở một số bệnh nhân mắc bệnh bệnh viêm võng mạc sắc tố (retinitis pigmentosa), bệnh mù lòa bẩm sinh LCA (Leber congenital amaurosis). Đây là căn bệnh do các đột biến RPE65 vô căn, dạng bệnh di truyền hiếm gặp gây mất thị lực. Cho tới thời điểm hiện nay, chưa có phương pháp điều trị nào được FDA chấp thuận. Tuy nhiên, liệu pháp gen mới nói trên sẽ cung cấp một bản sao gen mới hoạt động “bình thường” cho một protein chức năng. Các nhà nghiên cứu đưa gen này vào bên trong một virus đã được biến đổi, và nhờ “véctơ” nói trên đã đưa gen mục tiêu vào đúng tế bào võng mạc. Năm 2017, FDA đã phê duyệt liệu pháp gien RPE65, động thái mở ra những triển vọng mới về liệu pháp gen để điều trị các loại bệnh di truyền hiếm gặp trong tương lai.

4. Thuốc mới giảm cholesterol LDL chưa từng có

Lipoprotein tỉ trọng thấp (LDL), hay cholesterol xấu, tạo ra các cặn mỡ gây tắc nghẽn động mạch, thủ phạm gia tăng bệnh tim mạch là căn bệnh được y học cảnh báo, còn dân dã quen gọi là bệnh mỡ máu cao. Dự kiến năm 2018 sẽ có một loại thuốc mới có thể giảm lượng cholesterol LDL tới 75% có tên chất ức chế PCSK9 (PCSK9 inhibitors). Các nghiên cứu mới cho thấy việc giảm cholesterol LDL tới ngưỡng mục tiêu có thể giảm tới 20% nguy cơ tử vong do tim mạch, nhồi máu cơ tim hoặc đột qụy ở bệnh nhân dùng statin kết hợp với PCSK9. Theo thống kê, tại Mỹ hiện có hơn 400.000 người chết vì bệnh mạch vành hàng năm và 102 triệu người khác phải sống chung với bệnh cholesterol cao, nhưng nếu thuốc PCSK9 được đưa vào sử dụng sẽ giảm được đáng kể tử vong nói trên.

5. Sôi động dịch vụ chăm sóc sức khỏe từ xa

Loại bỏ các rào cản địa lý để chăm sóc sức khỏe sẽ nâng cao hiệu quả điều trị, cũng như tiết kiệm đáng kể chi phí và rất nhiều lợi ích khác cả cho ngành y lẫn cho người bệnh. Công nghệ y tế từ xa hay telehealth sẽ trở nên sôi động từ năm 2018 nhờ công nghệ di động và nhu cầu tiêu dùng, đặc biệt hữu ích cho nhóm người khuyết tật về thể chất và nhóm bệnh viêm nhiễm. Theo báo cáo, có tới 90% số giám đốc trong lĩnh vực y học ủng hộ xu hướng này và đang bắt tay vào ứng dụng công nghệ telehealth. Dự kiến sẽ có khoảng 7 triệu bệnh nhân Mỹ là khách hàng của công nghệ nói trên vào năm 2018, tăng 19 lần so với năm 2013. Ngoài ra, nhiều bệnh nhân hiện đang được trang bị các thiết bị mang trên người để ghi lại các thông tin y tế cung cấp cho bác sĩ, và đến năm 2018 sẽ có hơn 19 triệu bệnh nhân sẽ sử dụng các thiết bị theo dõi từ xa tại Mỹ.

(Theo Consultqd.clevelandclinic.org - 11/2017)

Tin nổi bật cùng chuyên mục