Phát huy tác dụng quy trình báo động đỏ

Năm 2017, lần đầu tiên Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh công bố Giải thưởng chất lượng khám chữa bệnh cấp thành phố, bệnh viện Nhi Đồng I (BV Nhi Đồng I) đã được trao giải nhất cho sản phẩm “quy trình báo động đỏ”. Đây là sáng kiến đã cứu sống ngoạn mục nhiều trường hợp nguy kịch.
Chi Nguyễn Chi Nguyễn
phat huy tac dung quy trinh bao dong do
Ths.BS Lê Bích Liên - PGĐ BV Nhi Đồng I.

Để hiểu rõ hơn về sáng kiến của BV Nhi Đồng I, trong khuôn khổ số báo này, Sức Khoẻ Cộng Đồng trân trọng giới thiệu đến bạn đọc cuộc trò chuyện với Ths.BS Lê Bích Liên - Phó Giám đốc BV Nhi Đồng I.

PV: Thưa Ths.BS Lê Bích Liên, BS có thể chia sẻ thêm về việc thực hiện “quy trình báo động đỏ” và những ca ấn tượng?

Ths.BS Lê Bích Liên: Quy trình báo động đỏ là quy trình phối hợp, hỗ trợ khẩn cấp nhằm can thiệp ngoại khoa cấp cứu đối với người bệnh trong tình trạng nguy kịch. Quy trình này yêu cầu toàn bộ kíp cấp cứu hồi sức, phẫu thuật và các chuyên khoa liên quan phải cấp cứu và có mặt tại phòng mổ trong thời gian sớm nhất, bỏ qua một số khâu của quy trình cấp cứu thông thường như hội chẩn, chờ hồi sức nội khoa ổn định, xét nghiệm máu, X-quang, siêu âm... Nhờ áp dụng quy trình báo động đỏ này mà trong gần 10 năm qua, tập thể y bác sĩ BV đã cứu sống được rất nhiều ca ngoạn mục.

Cụ thể, một số trường hợp “thập tử nhất sinh” đã được cứu sống như: Tháng 3-2013, ekip BV đã kích hoạt kịp thời quy trình báo động đỏ cứu sống một bệnh nhân 10 tuổi ở Long An bị té vỡ gan gây chảy máu dữ dội, vào đến khoa cấp cứu trong tình trạng sốc nặng đe dọa tính mạng. Tháng 6-2013, hai bệnh nhân 6 tuổi và 2 tuổi bị tai nạn dao đâm nhiều nhát, vào viện trong tình trạng hết sức nguy kịch, ruột lòi ra ngoài và huyết áp không đo được. Nhờ quy trình báo động đỏ phát huy tác dụng, BV đã kịp thời cứu sống hai bé. Trường hợp khác, mẹ mang thai bị tai nạn giao thông làm bé văng ra khỏi bụng. Trẻ sơ sinh được chuyển tới BV Nhi Đồng I với phần cẳng chân phải đứt lìa trong tình trạng đe dọa tính mạng. Bé sau đó đã được phẫu thuật khẩn và cứu sống.

Gần đây, có trường hợp bé trai sơ sinh bị dao đâm xuyên não. Ekip BV đã phối hợp kịp thời với bác sĩ chuyên khoa Ngoại thần kinh BV bạn cứu sống bé. Thời gian sau đó bé tái khám theo dõi thần kinh phát triển tốt, thông minh nhanh nhẹn và được lắp chân giả tập đi. Từ sau năm 2016, Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh đã phát triển thêm quy trình báo động đỏ liên viện, cứu sống nhiều trường hợp nguy kịch hơn nhờ sự phối hợp của nhiều BV. Năm 2017, để giới thiệu những mô hình và cách làm hay của các BV về hoạt động quản lý chất lượng BV, lần đầu tiên Sở Y tế đã tổ chức và công bố Giải thưởng chất lượng khám bệnh, chữa bệnh của ngành Y tế TP. Hồ Chí Minh lần thứ nhất, trong đó BV Nhi Đồng I đã vinh dự được trao giải nhất cho sản phẩm “quy trình báo động đỏ”.

phat huy tac dung quy trinh bao dong do
BV Nhi Đồng I là một trong 6 BV mô hình điểm về công tác kiểm soát nhiễm khuẩn của Bộ Y tế.

PV: Các thế mạnh trong điều trị bệnh Nhi của BV hiện nay là những lĩnh vực nào, thưa BS?

Ths.BS Lê Bích Liên: Thế mạnh của BV tập trung vào 4 lĩnh vực mũi nhọn: Hồi sức cấp cứu nhi, chẩn đoán và điều trị các bệnh lý nhiễm trùng và dịch bệnh, chẩn đoán và điều trị chuyên sâu về sơ sinh và đặc biệt BV là trung tâm về phẫu thuật và can thiệp tim mạch nhi. Bốn mũi nhọn BV tập trung phát triển là những lĩnh vực có đa số các bé mắc bệnh và tỉ lệ tử vong cao. Với việc đầu tư phát triển phẫu thuật tim trẻ em, hiện tại BV có thể phẫu thuật thành công hầu hết những trường hợp dị tật tim rất phức tạp ngay cả ở những trẻ sơ sinh nhẹ cân (500g đối với phẫu thuật tim kín và 2000g đối với phẫu thuật tim hở).

Bên cạnh các lĩnh vực trên, BV cũng không ngừng phát triển các kỹ thuật chuyên khoa khác như: Siêu âm chẩn đoán bệnh tiền sản. Làm lạnh toàn thân điều trị bệnh lý não ở trẻ sơ sinh. Tiêm nội nhãn Avastin điều trị bệnh lý võng mạc trẻ sanh non. Cấy ốc tai điện tử trong điều trị trẻ khiếm thính. Đo cung lượng tim liên tục trong hồi sức cấp cứu bệnh nhi. Hút đờm qua ống nội khí quản, canuyn mở khí quản bằng ống thông kín (có thở máy).

Với sự nỗ lực không ngừng của tập thể nhân viên, thường xuyên cập nhật kiến thức mới và lựa chọn “kỹ thuật học thích hợp” cho công tác chẩn đoán và điều trị bệnh nhi, nhờ vậy mà nhiều năm qua BV đã tiếp nhận và cứu sống rất nhiều trường hợp nặng. Mặc dù BV luôn trong tình trạng quá tải, tỷ lệ tử vong liên tục được cải thiện từ 0,78% (năm 2012) hiện giảm xuống còn 0,34% (năm 2017).

phat huy tac dung quy trinh bao dong do
Em bé bị dao đâm xuyên sọ được các BS BV Nhi Đồng I cứu sống.

PV: BV Nhi Đồng I là một trong những trung tâm hợp tác nghiên cứu lâm sàng về nhi khoa với các viện, BV đầu ngành trong cả nước, Tổ chức Y tế Thế giới, các đại học và viện nghiên cứu của các nước phát triển (NIH - Mỹ, NHRI - Đài Loan, Australia, Pháp...). Những công trình nghiên cứu nào được đánh giá cao và mang lại hiệu quả cho quá trình nghiên cứu và điều trị bệnh, thưa BS?

Ths.BS Lê Bích Liên: Công tác nghiên cứu khoa học là một trong những lĩnh vực nổi bật của BV. Trung bình mỗi năm có từ 40 đến 50 đề tài nghiên cứu khoa học được thực hiện tại BV Nhi Đồng I, trong đó 10 - 12 đề tài hợp tác quốc tế hoặc với các BV đầu ngành trong cả nước. Nhiều đề tài có giá trị ứng dụng cao, giúp xây dựng hoặc cập nhật phác đồ điều trị của BV nói riêng và Bộ Y tế nói chung. Ví dụ: Ứng dụng kết quả đề tài lọc máu liên tục trong điều trị bệnh tay chân miệng (TCM) nặng ở trẻ em, là một trong những bước ngoặt quan trọng giúp giảm tử vong trong điều trị bệnh TCM trận dịch năm 2011 - 2012.

Hơn 60% trẻ bệnh TCM nặng mà trước đó các thầy thuốc “bó tay” nay đã được cứu sống. Ngoài ra, các nghiên cứu TCM hợp tác với đơn vị NCLS đại học Oxford và Viện Nghiên cứu sức khoẻ quốc gia Đài Loan, giúp chuẩn bị cho việc triển khai vắc xin sau này. Phác đồ điều trị bệnh sốt xuất huyết (SXH) cũng được cập nhật liên tục nhờ ứng dụng các kết quả nghiên cứu giúp giảm tỷ lệ tử vong do bệnh SXH đến mức rất thấp so với các nước khác trong khu vực Đông Nam Á.

Các nghiên cứu về HIV/AIDShợp tác với tổ chức AmFar, Hoa Kỳ trong nhiều năm nay vừa có tính nhân văn trong việc hỗ trợ trẻ nhiễm HIV vừa giúp theo dõi giúp phát hiện kịp thời các trường hợp kháng thuốc, từ đó, giúp xây dựng phác đồ bậc 2 điều trị HIV/AIDS ở trẻ em. Ngoài ra, còn có nhiều nghiên cứu khác giúp tìm ra các giải pháp hiệu quả trong điều trị bệnh lý võng mạc do sinh non, điều trị tăng áp động mạch phổi nguyên phát và thứ phát, theo dõi đề kháng kháng sinh, kiểm soát nhiễm khuẩn BV, điều trị hen suyễn ở trẻ em, hội chứng thực bào máu...

PV: BV Nhi Đồng I được xếp hạng là BV chuyên khoa nhi hạng 1, tuyến cuối về nhi khoa, đảm nhận KCB cho trẻ em của TP.Hồ Chí Minh và các tỉnh ở khu vực phía Nam, chỉ đạo tuyến cho khu vực Tây Nam Bộ. Điều này cũng có nghĩa, BV là nơi tiếp nhận những ca bệnh khó, bệnh nặng từ các nơi chuyển đến. Đây có là một áp lực, kèm theo với tình trạng quá tải của BV?

Ths.BS Lê Bích Liên: Là BV chuyên khoa nhi tuyến cuối, bệnh nhân đa số được chuyển đến từ các tỉnh, chiếm khoảng 70% tổng số bệnh nhân nội trú. Trong đó, tỷ lệ bệnh nhân nặng cần chăm sóc toàn diện bởi nhân viên y tế chiếm 30% tổng số bệnh nhân. Hiện BV quản lý theo dõi rất nhiều trường hợp bệnh lý mạn tính như các bệnh lý thận (hội chứng thận hư, lupus...), bệnh lý huyết học (thalassemia, xuất huyết giảm tiều cầu, hội chứng thực bào máu...), bệnh lý nội tiết (lùn, dậy thì sớm...). Điều này dẫn đến tình trạng quá tải về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, nguồn nhân lực.

Để đáp ứng tốt nhất nhu cầu người bệnh, nhiều giải pháp đã được triển khai như tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin nhằm rút ngắn thời gian chờ của người bệnh, chương trình kê toa vi tính giám sát real-time nhằm hạn chế sai sót chuyên môn, triển khai các kỹ thuật cao rút ngắn thời gian nằm viện (như mổ nội soi, mổ laser, cắt Amidan, nạo VA bằng Coblator, daoplasma). Ngoài ra, BV cũng triển khai nhiều biện pháp nhằm giảm quá tải như:Chuyển giao kỹ thuật cho các tuyến trước nhằm nâng cao năng lực chuyên môn tuyến trước như: Phẫu thuật sứt môi, phẫu thuật nhi, thở máy, lọc máu liên tục.

Xây dựng mạng lưới BV vệ tinh theo đề án của Bộ Y tế cho các tỉnh phía Nam như: Đồng Nai, Cà Mau, Cần Thơ, Long An, Trà Vinh, Vĩnh Long. Xây dựng mạng lưới khoa vệ tinh tại các BV quận ở TP. Hồ Chí Minh theo chỉ đạo của Sở Y tế như: Bình Tân, Bình Chánh, Tân Phú, Củ Chi.Tăng cường hội chẩn trực tuyến, cải tạo mở rộng cở sở vật chất, tăng cường lọc bệnh, điều trị ngoại trú...

phat huy tac dung quy trinh bao dong do
BV Nhi Đồng I vinh dự được trao giải nhất cho sản phẩm “quy trình báo động đỏ”.

PV: Năm 2016, BV Nhi Đồng I là một trong 6 BV mô hình điểm về công tác kiểm soát nhiễm khuẩn của Bộ Y tế (theo Dự án phát triển công tác kiểm soát nhiễm khuẩn của BYT - CDC - WHO tại Việt Nam), là Chủ Hội đồng kiểm soát nhiễm khuẩn BV Nhi Đồng I, BS có đánh giá gì về hệ thống giám sát, phòng ngừa nhiễm khuẩn BV thời gian qua? Điều này đã mang lại những lợi ích gì cho bệnh nhân?

Ths.BS Lê Bích Liên: BV Nhi Đồng I tự hào được Bộ Y tế lựa chọn là một trong sáu BV điểm trong cả nước thí điểm về kiểm soát nhiễm khuẩn (KSNK) dưới sự hướng dẫn của Trung tâm dịch bệnh Hoa Kỳ CDC.Đây là một chương trình chuẩn và bổ ích, giúp hoà nhập nền kiểm soát nhiễm khuẩn trong nước với thế giới. Tham gia vào dự án này, chúng tôi được Trung tâm kiểm soát bệnh tật Mỹ (CDC) và Bộ Y tế đào tạo chuẩn hóa hệ thống giám sát nhiễm khuẩn BV: Từ phương thức giám sát, thu thập và quản lý số liệu online đến cải tiến chất lượng trong thực hành lâm sàng nhằm tăng hiệu quả và giảm tỷ lệ nhiễm khuẩn BV.

Từ đó, chúng tôi được hướng dẫn xây dựng tiêu chuẩn chọn ca bệnh và chuẩn hóa việc giám sát nhiễm khuẩnviện, đặc biệt là nhiễm khuẩn huyết qua catheter trung tâm và nhiễm khuẩn niệu qua thông tiểu. Từ các cơ sở dữ liệu trên, năm 2018, chúng tôi được sự hỗ trợ của CDC và Bộ Y tế tiến hành chương trình cải tiến chất lượng, nhằm giảm tỷ lệ nhiễm khuẩn huyết qua catheter trung tâm. Mục tiêu cuối cùng mà KSNK - BV Nhi Đồng I muốn hướng đến là giảm tỷ lệ nhiễm khuẩn BV, đồng thời giảm thời gian nằm viện, giảm chi phí điều trị, giảm tỷ lệ đề kháng kháng sinh. Điều đó có nghĩa là nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh theo phương châm lấy người bệnh làm trung tâm.

PV: Trong các năm qua, nhiều chương trình tại BV đã mang lại những kết quả cho các bệnh nhân nghèo. Trước hết là chương trình “Trái tim Hằng Hữu”, nhằm mổ tim miễn phí cho trẻ em mắc bệnh tim bẩm sinh có hoàn cảnh nghèo khó trên mọi miền đất nước. Đến nay chương trình đã mang lại kết quả như thế nào, thưa BS?

Ths.BS Lê Bích Liên: Trong những năm qua Phòng Công tác xã hội (CTXH) BV Nhi Đồng I, dưới sự hỗ trợ và giúp đỡ của nhiều nhà hảo tâm và các tổ chức thiện nguyện đã triển khai nhiều chương trình xã hội nhân đạo, trợ giúp thiết thực cho các cháu bệnh nhi và thân nhân bệnh nhi có hoàn cảnh khó khăn được chăm sóc và điều trị ngày một tốt hơn, giúp giảm đáng kể gánh nặng bệnh tật cho gia đình, cộng đồng và xã hội, góp phầnđưa các cháu mau chóng hồi phục trở về với gia đình và xã hội.

Nhiều chương trình ý nghĩa và có tầm ảnh hưởng sâu rộng trong xã hội, ví dụ như chương trình “Trái tim Hằng hữu” - chương trình mổ tim miễn phí cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn do Cty CP Đại Nam tài trợ, đã giúp cho các cháu bệnh nhi mắc các bệnh tim phức tạp được trở lại cuộc sống bình thường. Trong năm 2016 Cty CP Đại Nam hỗ trợ cho 45 bệnh nhi mổ tim miễn phí và giúp 16 trường hợp bệnh nhân nặng điều trị tại khoa Hồi sức. Năm 2017, Cty này tiếp tục đồng hành với BV và một số tổ chức thiện nguyện khác tiếp tục thực hiện chương trình mổ tim miễn phí cho 216 bệnh nhi phẫu thuật tim hở và 39 bệnh nhi thông tim.

PV: Không thể không nhắc đến chương trình phẫu thuật sứt môi hở hàm ếch, chương trình qua 10 năm, được đánh giá cao về tính hiệu quả và nhân văn khi đã mang đến nhiều nụ cười trọn vẹn cho trẻ em không may. BS có thể chia sẻ thêm về chương trình ý nghĩa này?

Ths.BS Lê Bích Liên: Chương trình phẫu thuật cho các cháu bị sứt môi hở hàm ếch được tổ chức phi chính phủ Smile Train của Hoa Kỳ tài trợ từ năm 2009. Đến nay, đã có gần 5.200 trẻ sứt môi hở vòm tham gia chương trình này được phẫu thuật miễn phí tại BV Nhi Đồng I. Các cháu tham gia chương trình, ngoài được BV phẫu thuật miễn phí, còn được hỗ trợ một phần chi phí đi lại trong thời gian điều trị. Đây là một chương trình mang tính nhân văn rất cao vì đã đem lại nụ cười trọn vẹn, hạnh phúc cho hàng nghìn gia đình.Chương trình hiện nay vẫn đang được tiếp tục.

phat huy tac dung quy trinh bao dong do
Khu chuyên sâu sơ sinh BV Nhi Đồng I.

PV: BV Nhi Đồng I là nơi đầu tiên được chọn thành lập ki-ốt khảo sát “những việc không hài lòng của người bệnh”. Đây là hệ thống được triển khai song hành cùng với đường dây nóng, hàng tuần Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh sẽ tổng hợp kết quả khảo sát mức độ không hài lòng của người bệnh từ cả 2 nguồn phản ánh trên để kịp thời chấn chỉnh đối với những BV có tỷ lệ người bệnh không hài lòng cao. BS có thể chia sẻ thêm kết quả từ việc làm nhỏ nhưng mang lại hiệu quả lớn này?

Ths.BS Lê Bích Liên: Từ năm 2012, BV Nhi Đồng I đã triển khai thêm khảo sát hài lòng của người bệnh theo bộ câu hỏi riêng, song song với mẫu câu hỏi do Bộ Y tế khuyến cáo. Từ ý kiến của thân nhân người bệnh, BV đã lắp thêm camera an ninh, cải tiến cách phục vụ ở bãi xe, giảm thời gian chờ xét nghiệm, triển khai các điểm bán hàng tiện lợi ở khu khám, tăng thêm phòng khám và kế hoạch triển khai dịch vụ khám “một điểm dừng”... Nhờ đó, số lượt phản ánh giảm rất nhanh, từ hơn 700 lượt phản ánh tháng đầu, hiện tại số lượt phản ánh đã giảm xuống ở mức chỉ vài chục mỗi tháng.

PV: Thưa BS, 3 khu y tế mà HĐND TP. Hồ Chí Minh đã phê duyệt gồm: Trung tâm phẫu thuật và can thiệp tim mạch, khu điều trị ngoại khoa và khu điều trị chuyên sâu sơ sinh, đến nay việc triển khai thực hiện ra sao?

Ths.BS Lê Bích Liên: Tháng 10-2015, UBND TP. Hồ Chí Minh đã phê duyệt quy hoạch tổng thể và thống nhất chủ trương cho xây mới BV Nhi Đồng I. Tháng 4-2016, HĐND TP. Hồ Chí Minh đã thông qua chủ trương sử dụng vốn ngân sách giai đoạn 2016 - 2020 để xây dựng các khu nhà mới của BV, bao gồm: Trung tâm phẫu thuật và can thiệp tim mạch, khu điều trị ngoại khoa và khu điều trị chuyên sâu sơ sinh.

Hiện UBNDTP. Hồ Chí Minh cùng các sở, ban, ngành đang hỗ trợ BV trong giai đoạn xây dựng hồ sơ kỹ thuật, chọn thiết kế để chuẩn bị triển khai xây mới các khối nhà đầu tiên. BV vừa duy trì hoạt động đáp ứng nhu cầu người bệnh vừa khẩn trương thực hiện công tác di dời, giải phóng mặt bằng để có thể bắt đầu đi vào giai đoạn xây dựng các khối nhà đầu tiên, dự kiến sẽ khởi công trong năm 2019.

Xin cám ơn bác sĩ!

Tin nổi bật cùng chuyên mục