Sự đáng sợ của HPV - loại virus dễ lây lan nhất mà nhiều người không hề biết

Chỉ cần chạm thôi cũng có thể lây nhiễm virus HPV. Dùng bao cao su cũng không phòng tránh được hết căn bệnh này vì lây nhiễm qua tiếp xúc.
Trang Trần Trang Trần

Virus HPV là gì? Bị lây truyền như thế nào?

 
Ung thư cổ tử cung là bệnh ung thư phổ biến thứ hai ở phụ nữ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm trên thế giới có khoảng 490.000 phụ nữ mắc căn bệnh này, số lượng tử vong lên đến 270.000 người. Riêng tại Việt Nam, ước tính có khoảng 5.300 ca mắc và 2.500 ca tử vong mỗi năm, tương đương với 7 người chết mỗi ngày.
 
Virus HPV (HumanPapillomaVirus) được xác nhận là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư cổ tử cung. Cho đến nay, có hơn 100 chủng HPV được xác định. Tùy vào khả năng gây ung thư hay không, mà người ta chia các chủng HPV ra làm 2 nhóm. Nhóm HPV nguy cơ thấp chỉ gây mụn cóc ở tay chân, mồng gà ở vùng hậu môn, sinh dục, u nhú đường hô hấp hay tăng sản biểu mô khoang miệng. Nhóm HPV nguy cơ cao có khoảng 15 chủng, gây ung thư cổ tử cung và các ung thư khác.
 
virus-de-lay-lan-nhat-ma-nhieu-nguoi-khong-he-biet
 Virus HPV gây ra nhiều bệnh nguy hiểm.
 
HPV chủ yếu lây truyền qua đường tình dục, kể cả tiếp xúc tay với bộ phận sinh dục hoặc quan hệ tình dục đường miệng. Vị trí HPV xâm nhập và khu trú đầu tiên là vùng thượng bì, chủ yếu ở lớp biểu mô da và niêm mạc ẩm ướt, nhầy. Tỷ lệ lây truyền HPV giữa nam và nữ qua giao hợp trung bình là 40%. Theo số liệu thống kê của Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Mỹ (CDC), ít nhất 50% dân số có hoạt động tình dục sẽ có nguy cơ cao nhiễm HPV vào một thời điểm nào đó trong đời. 10 năm đầu tiên sau giao hợp, nguy cơ nhiễm HPV là 25%. Trong suốt cuộc đời có thể lên tới 80%.
 
HPV đề kháng với nhiệt và trong điều kiện khô. Do đó, virus này còn lây truyền không qua đường tình dục như các dụng cụ cắt móng tay chân, kim bấm sinh thiết, đồ lót… Bao cao su không bảo vệ phụ nữ 100% vì HPV có thể lây qua tiếp xúc da ở vùng âm hộ, hậu môn. Đặc biệt, HPV có thể lây truyền dọc từ mẹ sang con trong lúc sinh và gây ra đa bướu gai đường hô hấp.

Nhóm HPV nguy cơ cao thường không gây biểu hiện lâm sàng rõ ràng trên người bệnh, chỉ có thể phát hiện nhờ vào xét nghiệm tìm HPV. Tính đến thời điểm hiện tại, ngoài việc quan hệ tình dục an toàn, xét nghiệm tế bào cổ tử cung định kỳ để sớm phát hiện dấu hiệu bất thường, thì tiêm phòng đủ 3 mũi vắcxin vẫn là biện pháp hữu hiệu để phòng ngừa ung thư cổ tử cung.
 
Sau 10 năm theo dõi, vắcxin ngừa HPV được ghi nhận an toàn bởi các cơ quan uy tín của Mỹ, gồm Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật (CDC) và Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA). Qua các thử nghiệm lâm sàng trước khi cấp phép, tiếp tục đánh giá trong quá trình giám sát sau khi cấp phép, vắcxin ngừa HPV được chứng minh có hiệu quả cao.
 
virus-de-lay-lan-nhat-ma-nhieu-nguoi-khong-he-biet-cac-dang-khac-nhau
Các loại mụn cóc do virus HPV gây ra.
 
Các nghiên cứu gần đây của Tạp chí Hiệp hội Y khoa Canada (2016) cũng như một số công trình trước đó tại Australia, Đan Mạch, Iceland, Na Uy, Thụy Điển… cho thấy, tiêm vắcxin ngừa HPV có hiệu quả trong việc giảm các bất thường ở tế bào cổ tử cung, đặc biệt là chống lại các tổn thương dai dẳng có tiềm năng trở thành ung thư sau này.
 
Hiện ở Việt Nam đang lưu hành 2 loại vắcxin HPV: nhị giá và tứ giá. Vắc xin tứ giá ngừa HPV phòng nhiễm các chủng HPV 6,11,16,18. Các vắcxin này có hiệu quả bảo vệ 99% chống nhiễm virus HPV dai dẳng đường sinh dục; 98% phòng tổn thương tiền ung thư cổ tử cung vừa và nặng gây ra bởi chủng virus HPV 16, 18 (2 chủng gây hơn 70% các trường hợp ung thư cổ tử cung). Ngoài ra, vắcxin còn phòng mụn cóc ở cơ quan sinh dục và ung thư cơ quan sinh dục nam, nữ, hậu môn.
 

Những nguy hiểm của virus HPV đối với nam giới

 
Một người đàn ông đến từ Mỹ không tin khi cầm kết quả chẩn đoán mắc ung thư cổ và đầu do nhiễm virus HPV.

Ông Jason Mendelsohn 48 tuổi đến từ Mỹ đã kết hôn gần 20 năm và hiện đã có 3 người con. Cách đây 3 năm, trong khi cạo râu ông đã tình cờ phát hiện ra một khối u không đau ở cổ.
 
Khi đi khám bác sĩ đã kết luận đây là một dạng của ung thư đầu và cổ mà nguyên nhân được cho là do virus HPV gây ra mà người đàn ông này nhiễm khi đang học đại học.
Giống như nhiều bệnh nhân mắc ung thư do virus HPV gây ra, ông không có triệu chứng nào trừ khối u ở cổ. "Tôi cạo râu hàng ngày và không bao giờ thấy hay cảm nhận được khối u từ trước đó", ông Jason nhớ lại.
 
Ung thư đầu và cổ đều phải trải qua những quá trình điều trị phức tạp. "Tôi có 42 hạch được lây ra từ cổ, tiếp đó trải qua 7 tuần hóa trị, xạ trị và ăn bằng ống dẫn", bệnh nhân ung thư này cho hay.
 
 
 
virus-de-lay-lan-nhat-ma-nhieu-nguoi-khong-he-biet-mun-coc
HPV nằm trong các mô nhiễm virus, gây tổn thương dần dần phát triển thành khối u ác tính.
 
Theo lời Jason, ông không quan hệ tình dục bừa bãi, không có các hành vi tình dục nguy hiểm. "Tôi đã cưới vợ 21 năm, có 3 đứa con. Các bác sĩ cho rằng tôi đã nhiễm HPV từ khi 18 hoặc 19 tuổi và phát bệnh nhiều năm sau đó", Jason chia sẻ.
 
Về trường hợp của ông Jason Mendelsohn, Giáo sư Sturgis, đến từ Trung tâm Ung thư thuộc Đại học Texas, Mỹ, cho rằng chỉ cần quan hệ bằng miệng với một phụ nữ nhiễm HPV cũng có thể lây virus này.
 
"Nếu nhiễm trùng ở miệng, bệnh nhân có thể bị lây HPV khi hôn sâu. Bởi virus HPV truyền qua màng nhầy niêm mạc ở miệng, cổ họng và bộ phận sinh dục", giáo sư Sturgis nói.
 
Theo số liệu từ cuộc nghiên cứu do Cao đẳng Dược Baylor thuộc Đại học Florida nước Mỹ thì có đến 11,5% nam giới ở Mỹ và 3% nữ giới có virus HPV ở miệng trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2014.
 
Virus HPV lây truyền qua đường tình dục chính vì thế mà những người có nhiều bạn tình nguy cơ cao hơn. Một nghiên cứu khác cũng cho thấy những người hút hơn 20 điếu thuốc lá mỗi ngày làm tăng nguy cơ nhiễm HPV.
 
Theo nhóm nghiên cứu, nhiều người không biết sự tồn tại của virus này trong cơ thể do không có bất cứ triệu chứng nào. Với một số người, HPV nằm trong các mô nhiễm virus, gây tổn thương dần dần phát triển thành khối u ác tính.
 

Trang Trang (t/h)

Tin nổi bật cùng chuyên mục