Ngày Tết tắm rau mùi già không chỉ là phong tục mà còn vô vàn tác dụng với sức khỏe

Cây rau mùi là loại rau gia vị quen thuộc trong bữa cơm hằng ngày của gia đình Việt. Ngoài công dụng đó, nó còn được biết đến như 1 loài thảo dược chữa bệnh tuyệt vời.
Dung Nguyễn Dung Nguyễn
Rau mùi hay còn gọi là ngò, ngò rí, hồ tuy, mùi tui, mùi ta, ngổ, ngổ thơm, nguyên tuy, hương tuy, là loài cây thân thảo sống hằng năm thuộc họ Hoa tán (Apiaceae), có nguồn gốc bản địa từ Tây Nam Á về phía Tây đến tận châu Phi.
 
Theo Đông Y, rễ, lá và quả mùi đều là vị thuốc chữa bệnh vì có chứa tinh dầu, trong đó quả chín phơi hay sấy khô của cây mùi là bộ phận dùng làm thuốc chủ yếu. Mùi có vị cay, tính ấm, có tác dụng lưu thông khí huyết, giải tỏa căng thẳng thần kinh, phục hồi sức khỏe. Tốt cho người bị suy nhược thần kinh, trầm cảm, đau nhức nửa đầu, căng thẳng... Hỗ trợ giảm đau trong chứng phong thấp, thấp khớp, làm dịu cơn co rút cơ.
 
Tac-dung-cua-rau-mui-gia
 
Rau mùi có 1% tinh dầu, 20% chất béo, 18% chất đạm, 8% xenluloza, 13% nitơ, là loại rau vị cay, tính ấm, có tác dụng mạnh lên vùng dạ dày, cải thiện tình trạng bệnh cho những người có vấn đề về lá lách và dạ dày, chán ăn, buồn nôn và những triệu chứng tương tự. Chất apigenin là một flavonoid tự nhiên được tìm thấy trong các loại thực vật khác nhau như rau mùi, cần tây có tác dụng điều trị bổ trợ các bệnh thoái hóa thần kinh như bệnh Alzheimer và bệnh Parkinson. 
 
Trong phong tục ngày Tết của người Việt Nam, tắm nước lá mùi già cũng là một trong những nét đẹp văn hoá được nhiều gia đình gìn giữ và duy trì cho đến ngày nay. Tắm nước lá mùi già vào chiều 30 Tết hay dùng nước lá mùi để rửa mặt sáng mùng 1 từ lâu đã trở thành phong tục khó bỏ. Theo ông bà kể lại, việc tắm lá mùi già vào cuối năm là để xua tan những chuyện không vui trong suốt một năm qua và để đón những niềm vui, điều may mắn trong năm mới. Bên cạnh đó mùi còn vô vàn công dụng với sức khỏe.
 

Tác dụng của rau mùi

 

Theo quan niệm dân gian, tắm bằng nước rau mùi giúp ta tẩy bỏ những chuyện không vui, những bụi trần vướng bận trong suốt một năm dài, từ đó sẵn sàng đón nhận niềm vui trong năm mới. Mùi thơm của cây mùi rất đặc biệt, vừa dịu dàng thanh thoát vừa pha chút cay cay sảng khoái, giúp thư giãn đầu óc rất tốt.

 

Chống viêm

 
rau mùi chứa hàm lượng cao axit béo omega 3 và omega 6 do vậy có tác dụng bảo vệ cơ thể chống lại các bệnh viêm và ngoài ra còn nhiều lợi ích sức khỏe khác, như hỗ trợ sự phát triển trí não ở trẻ em.
 

Bảo vệ mắt, giúp mắt sáng

 

Chứa hàm lượng beta carotene cao cùng với rất nhiều chất chống oxy hóa, rau mùi được xem là thảo dược giúp giảm các bệnh liên quan đến mắt và cải thiện thị lực rất tốt. Không chỉ thế, rau mùi còn có công dụng làm giảm nguy cơ mắc các bệnh như thoái hóa điểm vàng và đục thủy tinh thể
 

Phòng chống ung thư

 

Tac-dung-cua-rau-mui-gia
 
Các chất chống oxy hóa trong rau mùi bao gồm beta carotene, vitamin C, vitamin E, ferulic, axit caffeic, kaempferol và quercetin được chứng minh là những chất chống oxy hóa có tác dụng làm giảm nguy cơ mất cân bằng oxy hóa trong các tế bào, do vậy có thể phòng chống bệnh ung thư.
 

Giúp loại bỏ kim loại nặng trong cơ thể

 
rau mùi là một trong số ít những loại thảo dược được sử dụng để hỗ trợ loại bỏ lượng kim loại nặng, khử độc thủy ngân, nhôm và những chất hại khác. Bạn chỉ cần trộn nước ép rau mùi với bột Chlorella (một loại tảo đơn bào) và sử dụng hàng ngày. Hỗn hợp nước uống này bạn có thể bảo quản trong tủ lạnh.
 

Tăng cường hệ miễn dịch

 
vitamin A, C có trong rau mùi có tác dụng hỗ trợ và thúc đẩy hệ thống miễn dịch khỏe mạnh. Rau mùi cũng chứa nhiều chất diệp lục chống lại các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn và nấm gây ra.
 

Tốt cho người bệnh tiểu đường

 
một nghiên cứu dựa trên kết quả những người mắc bệnh tiểu đường tiêu thụ rau mùi trong khoảng vài tháng cho thấy, lượng đường trong máu của họ giảm mạnh và ổn định hơn. Điều này gợi ý cho việc rau mùi có khả năng kiểm soát lượng đường trong máu ổn định và chống lại bệnh tiểu đường.
 

Giúp xương chắc khỏe

 
rau mùi được xem là một nguồn cung cấp canxi và vitamin K tuyệt vời, giúp  cho quá trình hình thành và duy trì xương khỏe mạnh ngăn ngừa các bệnh xương khớp, thoái hóa
 

Tác dụng làm đẹp tuyệt diệu

 
không chỉ tốt cho sức khỏe, rau mùi còn là một loại “mỹ phẩm” từ tự nhiên rất tuyệt.
 

Giúp giảm khô da, da có mụn

 
giã nát rau mùi lấy nước cốt khoảng 1 thìa cà phê trộn 1 chút bột nghệ, rửa mặt thật sạch rồi bôi hỗn hợp này lên mặt mỗi tối trước khi đi ngủ, sẽ giúp da mặt hồng hào, giảm mụn.
 

Chữa mụn bọc và mụn trứng cá

 
1 muỗng nước ép rau mùi trộn chung 1 nhúm bột nghệ, rửa mặt thật sạch rồi bôi hỗn hợp này lên mặt mỗi tối trước khi đi ngủ, giúp tươi nhuận da, giảm Mụn trứng cá.
 

Bảo vệ tim mạch

 
rau mùi giúp thanh lọc máu và loại bỏ homocysteine, một loại axit amin gây thiệt hại cho các mạch máu và hệ thống tim mạch. Folate có nhiều trong rau mùi làm giảm lượng enzyme có hại cho cơ thể, từ đó ngăn ngừa các cơn đau tim và đột quỵ.
 

Hỗ trợ chữa mất ngủ

 
rau mùi được sử dụng như một loại thảo mộc thiên nhiên có tác dụng làm dịu thần kinh, hỗ trợ giấc ngủ sâu và an toàn.
 

Ngăn ngừa sỏi thận

 
Rau mùi có tác dụng lợi tiểu và giải độc nên có tác dụng ngăn ngừa sỏi hình thành trong thận và giảm viêm đường tiết niệu.
 

Tác dụng của hạt mùi

 

Tac-dung-cua-rau-mui-gia
 
Hạt mùi thực chất là phần quả chín đã sấy khô của cây rau mùi, tuy là quả nhưng vẫn hay được gọi với cái tên hạt mùi. Hạt mùi đã rất quen thuộc với cuộc sống hàng ngày bởi rất phổ biến, dễ tìm và có rất nhiều công dụng đối với sức khỏe. Hạt mùi có màu nâu sậm, nhẹ, có mùi thơm đặc trưng, rất nhỏ, chỉ khoảng 3- 4 mm. Hạt mùi được sử dụng làm hạt giống, gia vị hay dùng làm thuốc chữa bệnh. Tác dụng chính của hạt mùi là có công dụng kháng khuẩn, làm sạch, đặc biệt thích hợp với việc tắm làm sạch da, tránh một số bệnh truyền nhiễm, thích hợp cho rất nhiều đối tượng khác nhau, từ người lớn cho đến trẻ em. Thành phần hoạt chất của hạt mùi phần lớn là các tinh dầu,vitamin A, B, và sắt. Hạt mùi có vị cay, tính ấm. Đông y dùng làm thuốc bổ tì vị, kích thích tiêu hóa, chống đầy hơi, làm mạnh dạ dày, lợi tiểu, hạ sốt, giải cảm, chữa ho, ngạt mũi.

Trong quả mùi có chứa tinh dầu từ 0,8 đến 1,8%, các loại dầu béo từ 20 - 22%. Mùi trồng ở Việt Nam quả có chứa 0,79 - 1,17% tinh dầu và hàm lượng lanalol trong tinh dầu thường cao hơn tài liệu thế giới, đạt từ 86,1 - 96,3%.
 

Nước tắm hạt mùi

 
Hạt mùi nấu làm nước tắm sẽ có công dụng diệt khuẩn rất tốt, thường được các mẹ tin tưởng dùng làm nước tắm cho trẻ nhỏ, đặc biệt là để chống nhiễm sởi. Tắm nước hạt mùi làm sạch da, thơm và mịn màng làn da. Đặc biệt trong những ngày Tết, nước tắm nấu từ hạt mùi hoặc cây mùi già sẽ mang lại hương thơm cổ truyền rất đặc biệt.
 

Chữa bệnh sởi trẻ em

 
Chủ yếu lúc sởi mới mọc, sởi mọc không đều, hoặc sốt kéo dài mà sởi chưa mọc hoặc mọc quá ít, dùng hạt mùi có tác dụng thúc sởi mọc nhanh và đều, tăng tuần hoàn ngoại vi làm cho độc sởi được phát ra ngoài, trạng thái nhiễm độc được giảm nhẹ. Nước tắm hạt mùi có tác dụng diệt khuẩn nhưng chỉ có tác dụng phòng bệnh sởi phần nào đó. Muốn phòng tránh bệnh sởi ngoài tắm nước hạt mùi còn phải kết hợp với việc tránh tiếp xúc với người nhiễm bệnh và giữ gìn sức khỏe, ăn uống đủ chất tăng sức đề kháng cho cơ thể.
 
Dùng ngooài: Hạt rau mùi ( hoặc cả thân lá) 100 - 150g sắc nước sôi độ 5 phút, giã nát để sắc (không sắc lâu) đem xoa ấn vào tay chân và thân mình trẻ (theo thứ tự lưng trước bụng sau, trên trước dưới sau) không để trẻ bị lạnh. Dân gian còn dùng quả mùi để chữa sởi: giã nhỏ quả, ngâm với rượu và xoa khắp cơ thể, sởi sẽ mọc đều.
 
Uống trong: Hạt mùi 12g sắc nuớc uống ấm trong ngày 1 - 2 lần.
 

Trị bệnh trĩ

 
Theo kinh nghiệm dân gian, dùng quả mùi đốt hun khói xông hậu môn có thể giúp cho tình trạng bệnh trĩ thuyên giảm. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện đại vẫn chưa có kết quả nghiên cứu về vấn đề này, do đó khi muốn áp dụng, bệnh nhân cần tham khảo ý kiến bác sĩ. với những người bị trĩ, lòi dom, lấy 100g hạt mùi rang thơm sau đó xay thành bột mịn, hòa với rượu, uống lúc đói.
 

Trị cảm cúm

 
hạt mùi sắc lấy nước uống 2 lần một ngày, sẽ làm giảm hiệu quả các triệu chứng nhức đầu, sổ mùi và lại rất an toàn cho bạn.
 

Trị bệnh tiêu chảy, đi ngoài ra máu

 
dùng 7g hạt mùi sao thơm, tán nhỏ, pha với nước sôi uống 2 lần trong ngày.
 

Phụ nữ sau đẻ cạn sữa

 
Quả mùi 6g, nước 100ml, đun sôi 15 phút chia 2 lần uống trong ngày.
 

Trị da mặt có những nốt đen

 
Quả mùi sắc nước rửa luôn, nốt đen sẽ mất dần.
 

Những lưu ý khi dùng rau mùi và hạt mùi

 
Tinh dầu có nhiều trong lá và hạt rau mùi nên có tính gây kích ứng da. Vì vậy những người tiếp xúc thường xuyên với lá và hạt rau mùi cần chú ý mang găng tay khi tiếp xúc. Hạn chế dùng rau mùi cho các bệnh nhân bị hen phế quản hoặc viêm phổi mãn tính vì có thể gây các phản ứng kích ứng, dị ứng đường thở, đôi khi có thể nguy hiểm đến tính mạng.
 
 
Nguyễn Dung (t/h)

Tin nổi bật cùng chuyên mục