Tiền tỷ ‘hòa tan’ trong lòng hồ Ngàn Trươi ô nhiễm, cùng sự im lặng khó hiểu!

Liên quan nguyên nhân gây ô nhiễm nước tại Ngàn Trươi, người dân cho rằng việc nói nguyên nhân do một số cơ sở sản xuất, trang trại chăn nuôi đóng trên địa bàn xả thải là chưa chuẩn xác.
Dễ hiểu, dung tích lên đến hơn 775 triệu m3 nước theo thiết kế, để gây ô nhiễm với mức độ trầm trọng như hiện nay, phải có một lượng chất thải hoặc nguyên nhân cực lớn mới có thể khiến nước có màu và mùi hôi thối như vậy. Những tác nhân nhỏ chưa thể khiến thực trạng tồi tệ như những gì đang diễn tại Hồ chứa Ngàn Trươi. Hồ thì ‘thoi thóp chết’ còn cơ quan chức năng thì loay hoay, loanh quanh thoái thác, vẫn chưa tìm ra lỗi.
 
 Người dân lo lắng về sự ô nhiễm của nguồn nước nơi đây. Ảnh: Nhất Nam.
 
Sự im lặng và cách hành xử ‘khó hiểu’
 
Trong số tiền đầu tư 3.212 tỷ đồng, có hạng mục dọn dẹp 35 tỷ đồng, dùng để dọn dẹp lòng Hồ Ngàn Trươi đã được các đơn vị sử dụng thế nào? Việc dọn dẹp ra sao?.
 
Để giải đáp những thắc mắc này, liên tục trong 2 ngày 1/8 và 2/8, nhóm phóng viên Báo Sức khỏe Cộng đồng đã tìm đến trụ sở Ban quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 4 (Ban 4, Bộ NN&PTNT – là chủ đầu tư dự án) tại số 69 đường Trần Phú (TP Vinh – Nghệ An) liên hệ phỏng vấn.
 
Tuy nhiên, liên tục 2 ngày liền PV ngồi chờ đợi nhưng bảo vệ tại cơ quan này khẳng định Giám đốc và Phó giám đốc Ban đều vắng mặt tại trụ sở mà không rõ nguyên nhân. Không những thế việc quy định tiếp xúc với lãnh đạo ban này tỏ ra khá kỳ lạ khi mọi người đến liên hệ với lãnh đạo ban đều phải thông qua người bảo vệ.
 
Thế nhưng vị bảo vệ của cơ quan nhà nước này lại tỏ ra rất bất minh khi đã ghi lại thông tin của PV gồm cả số điện thoại nhưng hôm sau lại nói rằng: “Chiều muộm hôm qua (1/8), lãnh đạo Ban có về nhưng do chưa có thông tin số điện thoại của PV để thông báo”.
 
 Liên tục trong giờ hành chính, PV tìm đến BQL Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 4, nhưng lãnh đạo Ban này đều không có mặt ở trụ sở.
 
Sáng 2/8, PV ngồi chờ rất lâu mà không thấy lãnh đạo Ban quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 4 đến trụ sở, nên đã đề nghị bảo vệ truyền đạt lại ý kiến và khi nào lãnh đạo Ban có mặt thì thông báo cho PV để đến làm việc thì vị bảo vệ bất ngờ nói rằng: “Đó không phải việc của tôi, việc của tôi chỉ ngồi đây để xem ai đến liên hệ thôi…”.
 
Trong khi đó, PV đã liên tục điện thoại và nhắn tin qua số điện thoại của ông Hoàng Xuân Thịnh - Giám đốc BQL đầu tư và xây dựng thủy lợi 4. Tuy nhiên, ông này đều không bắt máy cũng không hồi âm tin nhắn.
 
Sự im lặng của ông Thịnh cùng cách hành xử kỳ lạ của bảo vệ tại cơ quan này khiến dư luận đặt nhiều câu hỏi về sự minh bạch của dự án thủy lợi ngàn tỷ này. Cụ thể là số tiền 35 tỷ đồng chi cho hạng mục dọn dẹp cây cối, thực bì... nhưng sau đó làm ăn cẩu thả, dẫn đến nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước là đúng hay sai?
 
Chủ đầu tư làm quy định của Bộ Tài nguyên – môi trường?
 
Hồ chứa Ngàn Trươi, huyện Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh có dung tích lên đến 775 triệu m3 do BQL Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 4 (Ban thủy lợi 4, Bộ NN&PTNT) làm chủ đầu tư, với tổng kinh phí 3.212 tỷ đồng.
 
Đây là công trình được Bộ chính trị, Chính phủ xác định là một trong những công trình hạ tầng trọng điểm, cấp bách, đa mục tiêu. Còn Bộ NN&PTNT xác định đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, là trách nhiệm của Bộ trước Đảng, nhà nước và nhân dân.
 
 Lòng hồ Ngàn Trươi ngập đầy cây cối. Ảnh: Dân trí.
 
Tại điểm 2, điểm 3, điều 2 trong Quyết định 1335/QĐ-BTNMT do phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường của Dự án “Hệ thống thủy lợi Ngàn Trươi – Cẩm Trang” do Vụ trưởng vụ Thẩm định và Đánh giá tác động Môi trường Nguyễn Khắc Kinh ký ngày 2/7/2008 về việc nêu rõ: “Chủ dự án có trách nhiệm tổ chức thu dọn khu vực lòng hồ đảm bảo nguồn nước sau khi tích nước có chất lượng đáp ứng tiêu chuẩn cấp nước phục vụ mục đích sinh hoạt; Thực hiện việc tích nước vào hồ theo nguyên tắc đảm bảo các loại khoáng sản, tài nguyên rừng trong khu vực lòng hồ đã được khai thác, tận thu một cách tối đa và các di tích lịch sử văn hóa trong lòng hồ đã được di dời khỏi lòng hồ”.
 
Hình ảnh đập dâng Ngàn Trươi nhuốm màu đỏ. Ảnh: Người đưa tin
 
Thế nhưng, yêu cầu có tính bắt buộc nêu trên của Bộ Tài nguyên Môi truòng đã không được chủ đầu tư Ban thủy lợi 4, Bộ NN&PTNT nghiêm túc thực hiện.
 
Tuy vậy, thời gian qua dự án bị phản ánh là làm ăn cẩu thả khiến nguồn nước của hồ sau khi tích nước đang đứng trước nguy cơ ô nhiễm nghiêm trọng do việc thực hiện thu dọn vệ sinh lòng hồ không đảm bảo. Đặc biệt ở một số địa điểm, các đơn vị thi công không thực hiện việc nạo vét khiến cây cối bị nhấn chìm, phân hủy khiến nước đổi màu nâu đen, bốc mùi hôi thối.
 
Dòng chảy từ hồ Ngàn Trươi xuống đập dâng, hai bên hằn những vết đỏ ô nhiễm.
 
Ngoài ra, khối lượng gỗ và tre nứa trong hồ rất nhiều, do đó, sau khi tích nước, một thời gian sau sẽ dồn về thân đập, cống và tràn xả lũ gây cản trở dòng chảy và mất an toàn công trình…
 
Theo tìm hiểu từ phía chính quyền địa phương và người dân, trước đây đơn vị làm sạch lòng hồ đã thuê một số nhân công là người dân tộc ở Nghệ An vào dọn dẹp, phát quang và làm sạch lòng hồ.Người dân địa phương đặt ra lo ngại, nếu như việc làm sạch lòng hồ không đảm bảo như vậy thì hậu quả sẽ còn kéo dài, bởi thông thương những loại cây thân gỗ, tre, nứa, nếu như nó ngâm trong nước thì chúng rất bền và khó có thể phân huỷ nhanh. Sẽ là mối nguy dai dẳng cho sự ô nhiễm kéo dài của nước trong lòng hồn và ô nhiễm trên diện trộng cho cả vùng hạ lưu.
 
Với một dự án quan trọng, có vốn đầu từ lớn như Ngàn Trươi, trong khi Hà Tĩnh còn ‘loay hoay’, thiết nghĩ các cơ quan TW cần khẩn trương vào cuộc để kiểm tra, làm rõ.
 
 
Nhất Nam – Hồng Lĩnh
 

Tin nổi bật cùng chuyên mục